امور قلبى و باطنى است و شايد مهمترين مسئله اى كه در حكمت امر به روى نمودن به سمت كعبه نهفته است همين ضبط جوارح و اعضاء بدن و ثبات پيدا نمودن آنها در يك جهت است تا در نتيجه ، قلب آرامش بيشترى داشته باشد ، زيرا اگر اعضاء و جوارح در جهات مختلف در حركت باشد قلب هم به نفع آنها از توجه بيك مبدأ و حضور در پيشگاه باريتعالى باز خواهد ماند . و جميع آيات و رواياتى كه بر ياد خدا ، و تقواى او و توجه به خدا و اقبال و روى آوردن به پيشگاه ذات اقدس حق تأكيد دارد تماما از ادلهء لزوم توجه قلبى است .
مطلب ديگر اينكه همان گونه كه استقبال و رو به قبله نمودن ظاهر بدن ، جز با روى را از ساير جهات بر گرفتن و به سمت كعبه ايستادن تحقق نمىپذيرد ، اقبال و روى آوردن قلب هم به خدا جز به انصراف از همه چيز و فارغ ساختن دل از هر آنچه كه غير خدا است و فراموشى آنها ، و تنها خدا را به ياد داشتن ، تمام نميشود .
و در حديث نبوى است كه هر گاه بنده اى به نماز ايستد و هوا و قلبش با خدا و متوجه او باشد پس از نماز ، همچون روزى خواهد بود كه از مادر متولد شده است .
و در كتاب مصباح الشريعة آمده است كه امام صادق عليه السّلام فرمود :
هر گاه رو به قبله ايستادى از دنيا و آنچه كه در دنيا است و از خلق و آنچه كه مردمان بدان مشغول هستند ، مأيوس شو و دست بشوى ، و قلبت را از هر آنچه كه تو را از ياد خدا به خود مشغول بدارد خالى نما و در نهان و سر وجودت عظمت خدا را مشاهده كن ، و ايستادنت را در پيشگاه پروردگار به ياد بياور آن جا كه خداوند در باره اش مىفرمايد :
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 198
مساهمون: رضا رجب زاده
ص١٩٨