اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 190

نمىتوانيم نمازى را بدون ياد غير خدا بخوانيم ، و اما دلهاى سالم از محبت دنيا جميع حالاتشان نماز و ياد خدا است ( 1 ) ، بلكه روشنى چشم آنها در نماز است ، و اصلا اين لذايذ دنيائى ، براى آنها لذت نيست . و از اين بالاتر اينكه آنها دنيائى نمىشناسد ، و در اين دنيا مشغله اى ندارند تا اينكه براى رفع آن نياز بمجاهده داشته باشند بلكه ، اينان بنابر آنچه در كتاب مصباح الشريعة آمده است چنين هستند كه اگر لحظه اى قلبشان از ياد خدا غافل شود ، از شوق قالب تهى ميكنند ، بنابر اين عمده در حضور قلب ، همت و رفع موانع است ، يعنى تبديل محبت دنيا بمحبت آخرت و يا محبت خدا اما موانع حضور قلب ، اين موانع بر دو قسم است : يك قسم هست كه با مسكن و تقويت جنبهء مقابل دفع مىشود ، و اين مثل كسى است كه اندكى از محبت دنيا در دلش باشد ولى نه به حدى كه دنيا مالك نفس او شده باشد و دل نتواند از آن غافل شود ، چنين مؤمنى هر گاه راههاى حواس ظاهرى را سد كند ، و موقع نماز مكان خلوت و تاريكى براى خود اختيار نمايد تا اينكه چيزى كه او را از تدبر و تفكر در نمازش باز بدارد نشنود و نبيند ، همين براى رفع مشغله‌هاى دنيائى ، و منع نفس از تفكر در آنچه كه بر اثر ملكات بخاطرش مىآيد كافى است . البته به شرطى كه قبل از نماز آنچه را كه مىبايست انجام داده باشد ، و عظمت نماز ، و موقعيت خطير آن ، و ايستادن در پيشگاه خداوند و خطر قبول و يا رد آن در نظرش باشد و نفس و قلب خود را از آنچه كه ممكن