روى نياورد ، و جز به قدر اضطرار و ترس از تلف شدن ، گرد خواب و خوراك نگردد ، و آن كس كه قيامت را با همهء هول و هراس آن ببيند و شدايد و سختىهاى آن را مشاهده كند و با چشم دل ، وقوف خود را در پيشگاه ذات ذو الجلال بنگرد ، نفسش را به پاى ميز محاسبه مىكشد ، بگونه اى كه گويا به عرصات قيامت دعوت شده و در ميان سختىها و شدائد آنجا ، از او سؤال مىشود و ذات اقدس حق مىفرمايد :
و ان كان مثقال حبّة من خردل اتينا بها و كفى بنا حاسبين . 21 : 47 و اگر به سنگينى دانهء خردلى باشد بياوريم آن را و همين بس كه ما حسابگران هستيم . انتهى .
مىگويم ، شرح حقيقت محاسبة و كيفيت آن مناسب با اين مقام است ، ولى فعلا در اينجا از آن گذشتيم اميد كه در آينده به آن بپردازيم .
از مورد سوم ، روز جمعه است و اگر كسى بخواهد به عظمت اين روز پى ببرد ميبايست كه اخبار و رواياتى كه دربارهء فضيلت اين روز و اعمال و وظايفش رسيده از نظر بگذراند ، و مقصود ما در اينجا بيان فضايل اين روز نيست ، ولى نكته اى هست كه نمىتوان نگفته گذاشت ، و آن اينست كه چگونه مىشود كه آدمى در كسب خيرات زود گذر و سعادات دنيوى تا حدى كه در توان دارد كوشش مىكند ، و هر چه بيشتر بدان دست مىيابد شوق و حرصش در تحصيل آنها بيشتر مىشود و هل من مزيد مىزند ، ولى نسبت بخيرات و سعادات اخروى بىتفاوت بوده و با اينكه با كار اندك مىتواند به بسيارى از آن دست يابد از تحصيل آن سر باز مىزند ، بعقيدهء من اين مسئله ثمرهء اجتماع چند امر است ، يكى ضعف ايمان به
اسرار الصلوة ( فارسي ) — صفحة 157
مساهمون: رضا رجب زاده
ص١٥٧