واقعيت را بر زبان مىرانند ، و خداوند داراى گذشت مىباشد و آمرزشگر است .
آن كسانى كه از رهگذر « ظهار » زنان و همسران خويش را از نظر زناشوئى از خود بيگانه مىسازند ، و آنگاه نادم و پشيمان شده و از گفتهء خويش باز مىگردند بايد قبل از تماسّ جنسى با يكديگر ، بردهاى را آزاد سازند ، اين سخنى است كه شما از طريق آن پند گيريد [ و شتابزده و تحت تأثير خشم تصميم نگيريد ] و خداوند به كردار شما آگاه است .
اگر كسى در خود توانى براى آزاد كردن برده نيابد [ و يا نتوانست بردهاى در دسترس بيابد ] بايد قبل از تماسّ با همسران خويش دو ماه پياپى روزه گيرد ، و اگر كسى قادر بر روزه گرفتن نبود بايد به شصت فرد مسكين و بينوا اطعام كند ، و اين حكم و كيفر براى آنست كه به خدا و رسول او ايمان بياوريد و سراسيمه به « ظهار » دست نيازيد . و اين است حدود و مرزهاى قوانين الهى [ كه نبايد از راه ناسپاسى از آنها تجاوز كرد ، چرا كه ] براى كافران و ناسپاسان شكنجهاى دردآور و رنج آفرين در پيش است .
پس از نزول اين آيات بود كه عايشه گفته بود :
« بزرگ است خدائى كه همهء اصوات و آواها و گفته ها را مىشنود ، و نيروى شنوائى او بس گسترده و نامحدود مىباشد ، چرا كه اين زن با رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) به گفتگو نشسته بود ، در حالى كه من در زاويهء منزل نشسته و نزديك آنها جاى داشتم ، لكن فقط پارهاى از سخنان و گفتگوى آنها را با يكديگر مىشنيدم و پارهاى ديگر از گفتارشان به گوشم نمىرسيد » .
وقتى رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) آيات آغاز سورهء مجادله را بر اين مرد تلاوت كرد به او فرمود : آيا مىتوانى بردهاى را آزاد سازى ؟ عرض كرد : اگر چنين كنم بايد تمام اموالم را به فروش رسانم ، چون نرخ و بهاء برده گران است و من مال و ثروت زيادى ندارم . فرمود : آيا مىتوانى دو ماه پياپى روزه دارى ؟ عرض كرد : يا رسول اللَّه اگر من در روز ، سه بار غذا نخورم ديدگانم ضعيف گشته و از كار مىافتد و از آن بيم دارم كه نابينا شوم . فرمود : آيا مىتوانى شصت فرد مسكين و بينوا را اطعام كنى ؟ عرض كرد : سوگند به خداوند توان چنين كارى را ندارم مگر آنكه در اين امر به من كمك كنى . رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) فرمود : به تو پانزده صاع « 40 » [ خرما - يا - بذر گندم و يا جو ] كمك مىكنم و از خدا نيز مىخواهم كه بركت و فزونى مطلوبى در اموال تو به هم رساند .
هامش
40 - صاع ، پيمانهاى معادل با چهار « مدّ » است و هر مدّ تقريبا معادل با يك چهارم « منّ » يعنى سه كيلو مىباشد . صاع با واحد وزن امروزى ، مساوى با دو هزار و نهصد و چهل و هشت گرم و چهل سانتى گرم است ( ترجمه شرايع به فرانسه : دو كرى 1 / 18 ، ح 1 . منتهى الارب ، غياث اللغات ، به نقل از : لغت نامهء « دهخدا » 19 / 69 ) .