سخن مىفرمود و مىگفت :
« سلونى ، فو اللَّه لا تسألونى عن شىء الا اخبرتكم . و سلونى عن كتاب اللَّه ، فو - اللَّه ما من آية الَّا و انا اعلم أبليل نزلت ام بنهار ، ام فى سهل ام فى جبل » : « 36 » مردم ، پرسشهاى خود را با من در ميان گذاريد ، چرا كه سوگند به خداوند ، هر چه از من بپرسيد گزارش آن را بازگو مىكنم و شما را از آن مطلع مىسازم . و هر گونه سؤالى راجع به قرآن كريم را نيز با من مطرح سازيد ، چون سوگند به خداوند ، هيچ آيهاى در قرآن وجود ندارد كه من ندانم كه آيا در شب ، و يا در روز ، و يا در سرزمين هموار و دشت و هامون ، و يا در كوه و درّه و ماهور نازل شده است .
و لذا آشنائى به زمان و مكان و اشخاص و ساير شرايط و اوضاع مربوط به نزول آيات قرآنى - در جهت بررسى عمق مفاهيم قرآن كريم و ابهام زدائى از چهرهء اسرار نهان و رموز سازندهء آن - داراى تأثير و كارآئى قابل توجهى است .
على هذا نا آگاهى و بى خبرى از « اسباب النزول » كه عبارت از همان شرائط زمانى و مكانى و اشخاص و ساير زمينه هاى ديگر مىباشد - موجب مىگردد كه مفهوم و مقصود و پيام آيهاى را درست بازنيابيم ، و چه بسا امكان دارد - به علَّت عدم آشنائى به « اسباب النزول » ، مفهومى را بر خلاف منظور الهى در گنجور خاطر انديشهء خويش ذخيره كرده و برداشت نادرستى را به خود تلقين كنيم .
روند صحيح و هماهنگ با واقع در تفسير قرآن كريم و شناخت درست مفاهيم اين كتاب آسمانى - بدون اطلاع از « قصه » و سبب نزول آيات - امكان پذير نيست .
پس از تمهيد اين مقدمه هم اكنون سزا است سخن را در بحث و بررسى فوائد شناخت « اسباب النزول » آغاز كرده و اين فوائد را برشمريم .
هامش
36 - روايات زيادى قريب به همين مضمون را ببينيد در : البرهان : بحرانى 1 / 17 . بحار الانوار 89 / 78 - 80 .