شد . « 28 »
- و نيز گويند : يهوديان به پيامبر اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) عرض كردند : اى محمد ! [ صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ] اگر تو پيامبر خدا هستى راجع به لحظهء وقوع قيامت به ما گزارش كن كه در چه زمانى فرا مىرسد ؟
- و يا مىگويند : قريش چنين پرسشى را با آنحضرت در ميان گذاشتند ، و آيهء مذكور در جهت پاسخ به اين سؤال نازل گرديد .
مورد دوم ( در سورهء نازعات ) :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها . فِيمَ أَنْتَ مِنْ ذِكْراها . إِلى رَبِّكَ مُنْتَهاها » ( نازعات : 42 - 44 ) :
از تو راجع به لحظهء وقوع قيامت سؤال مىكنند كه در چه زمانى فرا مىرسد ، از ياد كردن لحظهء وقوع آن چه اطلاع و آگاهى دستگير تو مىگردد ، يعنى اگر راجع به زمان وقوع قيامت هر چه بيشتر سخن به ميان آورى هيچ اطلاعى نصيب تو نخواهد شد ، به اين دليل كه فرجام و منتهاى سر آمد مربوط قيامت به سوى پروردگار تو آماج رفته است . بنابراين جز پروردگار تو هيچكس نمىتواند حقيقت و صفات و وقت فرا رسيدن آن را مشخص سازد . « 29 »
اين آيه از لحاظ تاريخ نزول بر آيهء قبلى مقدم است و مشركين سؤال مربوط به وقوع قيامت را ضمن آن مطرح ساخته بودند . و با اينكه بارها در بارهء قيامت سؤال كردند و پاسخ لازم را دريافت نمودند ، همينگونه به سؤال خود در بارهء لحظهء وقوع قيامت ادامه مىدادند ، و مصرّانه اين سؤال را تكرار مىكردند تا وقت فرا رسيدن آن را بدانند ، لذا خداوند با تعبير « يسئلونك » جريان پرسش آنها را بيان مىكند تا استمرار سؤال مشركين را از اين رهگذر وانمود سازد ، چنان كه اشاره به مسئلهء قيامت و نيز سؤال مشركين و يا يهوديان در بارهء آن بارها در قرآن كريم تكرار شده است . « 30 »
اصولا آياتى كه از پى سؤال مردم نازل مىشد در قرآن كريم فراوان است كه در بسيارى از اين آيات ، عبارت « يسئلونكَ » و « يستفتونك » و « يستنبؤنك » و مشتقات ديگر آمده است ، از قبيل :
« يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ » . . . ( بقره : 215 ) .
هامش
28 - الميزان 8 / 372 ، 373 .
29 - مجمع البيان 4 / 505 ، 506 .
30 - الميزان 20 / 195 .