و سلم ) خواستند در آن مسجد اقامهء نماز نمايد . حضرت به درخواست آنها پاسخ مثبت داد ، و نماز را در آن مسجد اقامه مىفرمود .
جماعتى از منافقان - كه از « بنى غنم بن عوف » بودند - نسبت به بنى عمرو بن عوف در قلبشان احساس حسادت كرده و به هم مىگفتند : ما هم مسجدى بناء مىكنيم و نماز خود را در آنجا اقامه مىنمائيم ، و لزومى ندارد در نماز جماعت محمد ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) حضور به هم رسانيم .
گويند : اين جماعت منافقان متشكل از دوازده و يا پانزده نفر بودند كه مىتوان افراد زيرا نام برد ، افرادى كه بانى چنين مسجدى بودند كه به « مسجد ضرار » نامبردار شد .
حذام بن خالد بن عبيد بن زيد ، ثعلبة بن حاطب ، هلال بن اميه ، معتب بن قشير ، ابو حبيبة بن ازعر ، عباد بن حنيف ، جارية بن عامر ، فرزندان مجمع و زيد ، بنتل بن حارث ، بجاد بن عثمان ، وديعة بن ثابت و . . .
وقتى اين گروه منافقين چنين مسجدى بر سر پا كردند حضور رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) آمدند ، آن هم در حالى كه آنحضرت عازم غزوهء تبوك بود . آنها به عرض رساندند : ما - به منظور رعايت حال بيماران و نيازمندان و با توجه به اينكه گاهى شبها بارانى و سرد مىگردد مسجدى را بنياد كرديم و دوست مىداريم شما به اين مسجد تشريف بياوريد و در آنجا با ما نماز گزاريد ؟ فرمود : من هم اكنون عازم سفر هستم ، آنگاه كه از سفر بازگشتم به خواست خدا نزد شما آمده و براى شما در اين مسجد اقامهء نماز خواهم كرد .
وقتى آنحضرت از غزوهء تبوك مراجعت فرمود آيهء زير و آياتى كه پس از آن قرار دارد نازل گرديد :
« وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَكُفْراً وَتَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ وَإِرْصاداً لِمَنْ حارَبَ اللَّه وَرَسُولَه مِنْ قَبْلُ وَلَيَحْلِفُنَّ إِنْ أَرَدْنا إِلَّا الْحُسْنى وَاللَّه يَشْهَدُ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ » ( توبه : 107 ) :
و آنان كه به منظور گزند و زيان رسانى و كفر ورزى و ايجاد تفرقه ميان مؤمنين و تمهيد كمينگاه براى كسانى كه قبلا با خدا و رسول او به محاربه و نبرد برمىخاستند مسجدى را بنا و انتخاب كردند و سوگند آوردند جز خير خواهى نظر ديگرى نداشتيم ، خدا گواهى مىكند كه تحقيقا آنان دروغگويانى بيش نيستند .
اين آيه تا آيه 110 سورهء توبه در جهت افشاء نيات پليد منافقين - در پشت سنگر مسجد ضرار نازل شد .
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 56
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص٥٦