بود به ايمان آنها ارج نهاده و با خفض جناح و فروتنى با آنان ديدار كند و به دنيا و اهل دنيا توجه ننمايد ؟ بلكه آنحضرت موظف بود مراتب بىاعتنائى و تنفر درونى خود را به دنيا و اهل آن اعلام و اظهار كند .
علاوه بر همهء اين سخنها ترجيح غناى غنى و مال و مكنت دولتمند - كه نمىتوان آن را در فرهنگ اسلامى معيار هيچگونه فضيلتى برشمرد - بر فقر و تهيدستى و نيز اعراض از فقير و اقبال بر غنى و ثروتمند آن هم به خاطر غناء و ثروت عقلا زشت بوده و با كرامت خلق و خوى انسانى ناسازگار مىباشد تا چه رسد به خوى پيامبر گرامى اسلام ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) كه سخت از او بدور است ، و حتى براى احتراز از چنين عمل زشتى به نهى و ممانعت نيازى نبوده است .
بنابراين نيازى هم در ميان نيست به توجيه جبائى روى آوريم مبنى بر اينكه مىگفت : چون خداوند متعال تا هنگام نزول آيات سورهء عبس از عمل و رفتار مذكور نهى نكرده بود نمىتوان آن را معصيت و تخلف اخلاقى برشمرد .
آرى ما به چنين توجيهى از آنجهت نياز نداريم ، چون اين آيات با رسول اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) پيوند و ارتباطى ندارد ، بلكه در مورد شخصى از خاندان اموى است . 1 »
2 - حوادث زشت و ويرانگر
1 - 2 . دسيسهء يهوديان و فتنه انگيزى آنها ميان مسلمين :
پارهاى از اين حوادث عبارت از خصومتى بود كه ميان مردم پديد مىآمد ، مانند اختلاف و درگيرى - كه از رهگذر دسيسهء يهوديان - ميان گروهى از قبيلهء « اوس » و گروهى از قبيلهء خزرج به وقوع پيوست .
يهوديان خاطرهء جنگهاى اين دو قبيله را - كه در دوران جاهليت ميان آنها روى داده بود - در ذهن آنها تجديد مىكردند تا آنانرا از دين اسلام روى گردان سازند . « 20 »
اين يهوديان سر انجام توانستند با اين گونه دسيسه ها و ترفندها ميان اين دو قبيله درگيرى ايجاد كنند ، و كار به جائى رسيد كه اين دو گروه براى جنگ با يكديگر به حالت
هامش
19 - بنگريد به : مجمع البيان 10 / 437 . الميزان 20 / 203 - 204 .
20 - مجمع البيان 2 / 480 .