فرموده است .
حكمت در اين لطف و عنايت آن است كه چنان تمنى و آرزوئى در حيات شرافتمندانهء دينى در ميان مردم به هم نرسد ، زيرا چنين گونه آرزوهائى از سوى زنان جدا شگفتآور و غير منطقى است ، به دليل اينكه امت اسلامى در صدر اسلام و آغاز شكوفائى آئينشان در شرائطى به سر مىبردند كه زنان و كودكان در اين زندگانى دينى و آثارش كاملا با هم سهيم و برابر بودهاند و چنين زندگانى در امت اسلامى به گونهاى شگفتانگيز نفوذ كرد .
اگر كسى شناختى در تاريخ اسلام و نهضت مسلمين و سيرهء پيامبر اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) و مؤمنان معاصر با آنحضرت به هم رسانده باشد مىبيند كه زنان ، همگام با مردان در هر گونه كار و هنر حركت مىكردند ، زنان هم مىآمدند و با نبى اكرم ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) - آنگونه كه در سورهء ممتحنه ياد شده است - مانند مردان بيعت مىكردند و همراه آنها براى جنگ ، از ديار و وطن مىكوچيدند ، و به پرستارى مجروحين جنگ و اعمال ديگر سرگرم مىشدند .
خدا خواست كه - به خاطر ظرافت جسمى و روحى زنان - آنان كارهاى مربوط به خانه و زندگانى خانواده و فعاليتهاى لطيف و متناسب با ساختمان بدنى و روانيشان را به عهده گيرند ، و مردان به اعمال شاق و سنگين و فرساينده در محيط بيرون منزل بپردازند تا هر يك از اين دو صنف كارهاى مربوط به خود را درست و استوار و متناسب با كارآئى خود انجام دهند ، و با اخلاص و علاقهء طبيعى نسبت به كارشان آنگونه كه بايد و شايد ايفاء وظيفه نمايند . و اجر و پاداش در برابر عملى نصيب آدمى مىگردد كه توأم با اخلاص انجام مىگيرد .
در تفسير جملهء « ما فَضَّلَ اللَّه بِه بَعْضَكُمْ عَلى بَعْضٍ » بايد گفت : در اين جمله ، ايجاز بديع و جالبى به كار رفته است و شامل هر مزايائى مىگردد كه خداوند از رهگذر آنها پارهاى از مردان را بر پارهاى مردان ديگر ، و عدّهاى از زنان را بر عدهاى از زنان ديگر ، و يا جنس مردان را بر زنان و يا جنس زنان را به وسيلهء نوعى از مزايا بر مردان برترى داده است ، از آن لحاظ كه هر خصوصيت و ويژگى عبارت از همان مزيت و برترى است كه نسبت به ديگران در افراد ديده مىشود ، و همين خصوصيت همان چيزى است كه خداوند به وسيلهء آن برخى از مردان را بر برخى زنان و يا برخى از زنان را بر برخى از مردان برترى داده است .
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 240
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص٢٤٠