است ، و روحى كه با مفهوم ياد شده در مد نظر مىباشد و بايد آن را از موجودات و پديده هاى واقعى و خارجى برشمرد - در اين نسبت هيچ اشكالى وجود ندارد ، زيرا اين موجودات پاكيزه و منزه از شوائب جسمانى - همانگونه كه به عنوان موجودات مقدسهاى از آفريده هاى او به شمار مىروند - بدينسان بايد آنها را كلمات و پديده هاى فعل الهى تلقى كرد ، چنان كه خداوند متعال در بارهء عيسى بن مريم ( عليهما السلام ) فرمود :
« وَكَلِمَتُه أَلْقاها إِلى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْه . . . » ( نساء : 171 ) .
خداوند متعال روح را كلمه و بيانى رهنمون كننده نسبت به مراد و مقصود الهى برشمرده است . پس روا است كه روح به عنوان وحى تلقى شود ، چنان كه روا است ، به عنوان « كلمه » محسوب گردد .
وجه تسميه روح به « كلمه » :
علت اينكه از روح با عنوان « كلمه » ياد شده اين است كه روح از كلمهء ايجاد ، يعنى « كُنْ » پديد آمده و هيچ سبب عادى در پديد آمدن انسانها به عنوان واسطهء ايجاد در ميان نبوده است ، به اين دليل كه خداوند متعال مىفرمايد :
« إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّه كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَه مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَه كُنْ فَيَكُونُ » ( آل عمران : 59 ) خداوند متعال براى ايضاح حقيقت روح اضافه مىكند ، كه :
« قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّي » .
ظاهر حرف « مِنْ » چنان است كه براى « تبيين جنس » در مدّ نظر مىباشد ، چنان كه در آياتى به سان همين آيه ، حرف « مِنْ » به عنوان « تبيين جنس » مورد استفاده قرار گرفته است ، مانند :
« يُلْقِي الرُّوحَ مِنْ أَمْرِه . . . » ( مؤمن : 15 ) « يُنَزِّلُ الْمَلائِكَةَ بِالرُّوحِ مِنْ أَمْرِه . . . » .
« أَوْحَيْنا إِلَيْكَ رُوحاً مِنْ أَمْرِنا . . . »
« تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَالرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ . . . » .
پس بنابراين ، روح از سنخ « امر » است .
آنگاه خداوند متعال « امر » خود را معرفى كرده و فرموده است :
« إِنَّما أَمْرُه إِذا أَرادَ شَيْئاً أَنْ يَقُولَ لَه كُنْ فَيَكُونُ ، فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِه مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ » ( يس : 84 ) .
اسباب النزول ( فارسي ) — صفحة 196
مساهمون: السيد محمد باقر حجتي
ص١٩٦