علاوه بر اين ، نزد ابى الشيخ ابن حيان « 152 » شاهدى روائى از سعيد بن جبير وجود دارد كه مىتواند اين حديث حَسَن را تا پايهء حديث « صحيح » « 153 » ارتقاء بخشد . پس بنابراين حديث مزبور را بايد - به عنوان سبب نزول آيات : « وَإِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ عَنِ الَّذِي أَوْحَيْنا إِلَيْكَ . . . » ارزش نهاده و بدان اعتماد كرد .
مرحوم طبرسى در بارهء سبب نزول آيات : « وَإِنْ كادُوا لَيَفْتِنُونَكَ . . . » اقوال زير را روايت كرده است كه ما پارهاى از محتواى بعضى از آنها را از متن روض الجنان و يا كشف الاسرار مىآوريم :
الف - سعيد بن جبير گفت : مشركان گفتند رسول خداى را ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) كه نگذاريم ترا تا دست به حجر الاسود برى و آن را استلام كنى مگر كه يك بار بتان ما را بپاسى [ و استلام كنى ] و اگر هم به سر انگشتان بُوَد . رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) گفت : اللَّه تعالى مىداند كه من اينرا كارهام ، اما چه زيان دارد كه آن كنم تا از استلام باز نمانم . چون رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) اين همت كرد آيت آمد .
ب - قتاده گفت : مشركين يك شب از رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) طلب خلوت كردند ، و تا بامداد با وى سخن مىگفتند ، و خود را به وى نزديكى مىنمودند . آنگه گفتند : اگر خواهى كه ما به تو ايمان آريم اين سُقاط و رذال [ و افتادگان و بىنوايان را كه گرد تو مىگردند و بوى پشم ميش از ايشان مىدمد - از آن كه لباس صوف دارند - ايشانرا از نزديك خود بران و دُور گردان اگر ترا به ما فرستادهاند - تا ما با تو بنشينيم و سخن تو بشنويم ، آنگه به تو ايمان آريم . رسول خدا ( صلَّى اللَّه عليه و آله و سلم ) همت كرد كه آنچه درخواستهاند بعضى به جاى آرَدْ تا ايشان مسلمان شوند . رب العزه او را از آن همت معصوم
هامش
152 - ابو الشيخ - يا - ابو محمد عبد اللَّه بن محمد بن جعفر بن حيان اصفهانى ( 274 - 369 ه ق ) از حفاظ حديث و عالم به رجال حديث كه به جدش « حيان » منسوب بوده و او را « ابن حيان » نيز مىنامند . از آثار او است : « طبقات المحدثين باصبهان و الواردين عليها » ، « العظمة » ، « رسالة فى التاريخ » و « كتاب السنة » ( الاعلام 4 / 264 . لغتنامهء دهخدا ، 2 / 547 و 20 / 75 ) .
153 - معنى حديث « صحيح » از نظر اهل سنت - ضمن گزارش حديث « حسن » - روشن شد . ولى حديث صحيح از نظر شيعه ، حديثى است كه سلسلهء سند توسط رجال موثق و امامى مذهب به معصوم ( عليه السلام ) متصل شود ( دراية الحديث : مدير شانه چى ، ص 39 ) .