تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 34

مساهمون:

ص٣٤
به نبرد او برخاست و محاصره‌اش نمود ولى او به ميان بربرهاى صنا كه رفت . آنان با مالى كه برايشان فرستاده شد تسليمش كردند . در اثناء اين فتنه‌ها امير عبد الرحمان بن بو يفلوسن در عهد وزير عمر بن عبد اللّه كه بر مغرب غلبه كرده بود ، به او پيوست . وزير عمر بن عبد اللّه خواستار او شد . ايشان از ميان خود بيرونش راندند . چون فتنه‌انگيزيهاى الناصر به دراز كشيد دولت با او بر سر خشم آمد و بگرفت و به زندانش افكند . الناصر مدتى در زندان بماند . چون آزاد شد به مشرق رفت و چون بازگرديد وزير ، ابو بكر بن غازى فرمانرواى مغرب او را بگرفت و به زندان انداخت و رياست از ميان بنى على بيرون رفت . و اللّه يقلب الليل و النهار . بسيارى مىگويند كه بنى جابر كه ورديغه از آنان بود ، از جشم نيستند . بلكه بطنى از بطون سدراته و يكى از شعوب لواته از برابر است . و استدلالشان اين است كه مواطن ايشان در كنار بربرها و خود تحت حمايت ايشان بوده‌اند . و اللّه اعلم بحقيقة الامور .

عاصم و مقدم از اثبج

اين احياء - چنان كه در انسابشان آورديم - از اثبج‌اند و با ايشان در تامسنا فرود آمدند . داراى عزت و برترى بودند ولى قبيلهء جشم به سبب كثرت شمارشان بر آنان برترى داشتند . مواطنشان دشت تامسنا بود . اينان نيز چون برادرانشان جشم به سلطان خراج مىدادند و به لشكر او سپاهى مىفرستادند . شيخ عاصم در عصر موحدين ، يعنى در عصر المأمون [ ابو العلاء ادريس ، ] حسن بن زيد بود . او را در فتنهء يحيى بن الناصر دستى بود . چون در سال 633 يحيى بن الناصر هلاك شد الرشيد [ ابو محمد عبد الواحد ] فرمان قتل حسن بن زيد را با قائد و فائد پسران عامر از شيوخ بنى جابر صادر نمود و همه كشته شدند . سپس رياست به ابو عياد و فرزندانش رسيد . در عهد بنى مرين عياد بن ابى عياد فرمان مىراند . با نفزه كشمكشها داشت و در برابر ايشان پايدارى نمود . سپس به تلمسان فرار كرد و در سالهاى 690 از آنجا بازگرديد . بار ديگر به سوس گريخت و در سال 707 از آنجا بيامد و همواره شيوهء او چنين بود . پيش از اين او را با يعقوب بن عبد الحق پيمان دوستى بود و مقامات او در جهاد مشهور است . رياست او به پسرانش منتقل شد و همچنان ببود تا كار ايشان و مقدم روى در زوال نهاد و متلاشى شده از ميان رفتند . اللّه خير الوارثين .

خبر از قبيلهء رياح كه از بنى هلال بن عامرند و بطون ايشان از اين طبقهء چهارم

اين قبيله مهمترين و نيرومندترين قبايل هلال است . به هنگام ورودشان به افريقيه به شمار از ديگر قبايل بيشتر بودند . ابن الكلبى در نسب كلبى گفته است : رياح بن ابى ربيعة بن نهيك بن هلال بن عامر . رياستشان در اين هنگام با مونس بن يحيى الصنبرى بود و مونس از بطون
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 34 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى