عرض داد و نقايص ايشان بر طرف نمود و در ربيع الاول سال 750 از بجايه بيرون آمد . ابو عمرو و يارانش به قسنطينه باز گرديدند . حاجب با سپاهيان خود مركب از بنى مرين و دواوده و سدويكش در حركت آمد و نبيل حاجب با سپاهيان خود با آنان روياروى شد ولى منهزم گرديد و اموال او به غارت رفت . ابو عمرو با سپاه خود به قسنطينه آمد و هفت روز در آنجا درنگ كرد . سپس از آنجا به مسيله رفت . يعقوب بن على ميان دو فريق صلح افكند بدين گونه كه ابو عمر مجنون را به دو سپارند . پس ابو عمر را نزد برادرش سلطان ابو عنان فرستادند .
ابو عنان او را در حجرهاى جاى داد و نگهبانان بر او گماشت . حاجب در نواحى قلمروش به گردش در آمد تا به مسيله رسيد . باج و خراج آن بستد . سپس به بجايه باز گرديد . و در ابتداى سال 756 درگذشت . پس از مرگ او سلطان منشور امارت بجايه و اعمال آن را به وزير خود عبد اللّه بن على بن سعيد از بنى يابان [ 1 ] داد و او را به آنجا فرستاد . عبد اللّه بن على به شهر داخل شد و از آنجا به قسنطينه راند و آنجا را محاصره كرد . شهر در برابر او مقاومت ورزيد پس به بجايه باز گرديد .
سال بعد يعنى سال 757 نيز به قسنطينه لشكر برد و منجنيقها نصب كرد ولى بار ديگر شهر مقاومت كرد . در اين هنگام در لشكرگاه او شايع شد كه سلطان ابو عنان مرده است . سپاهيان پراكنده شدند و منجنيقهاى او بسوختند . بناچار به بجايه باز گرديد و لشكرى به سردارى موسى بن ابراهيم اليرنبيانى عامل سدويكش بر سر بنى ياورار كشيد و بر او و لشكرگاهش ضربتى سخت وارد آمد و ما از آن ياد خواهيم كرد .
خبر از حادثهء طرابلس و استيلاى مسيحيان بر آن سپس افتادن آن شهر به دست ابن مكى
از عصر دولتهاى قديم ، طرابلس همواره ثغرى از ثغور اسلامى بوده است و مسلمانان را به حمايت آن عنايتى خاص ، زيرا طرابلس در زمينى هموار بنا شده و در ضواحى آن قبايل اندكاند .
مسيحيان اهل صقليه بسيار مىشد كه هواى تصرف آن را در سر مىپرورانيدند . چنان كه گفتيم ، ميخائيل انطاكى فرماندهء ناوگان رجار آن را از دست بنى خزرون كه از قبايل مغراوه بودند در اواخر دولت ايشان و دولت صنهاجه ، گرفته بود . سپس ابن مطروح آن را باز پس گرفته بود و از آن پس به دعوت موحدين در آمده بود . روزگارى گذشت تا آنگاه كه ابن ثابت آن را در زير فرمان گرفت و پس از او در سالهاى 750 پسرش بر آن حكومت يافت و آن را از حضرت به اقطاع گرفت و رسم دعوت حفصيه همچنان بر پاى مىداشت .
بازرگانان جنوايى كه به طرابلس آمد و شد مىكردند ، روزى از وضع دفاعى شهر و مكانهاى نفوذپذير آن آگاه شدند و آهنگ جنگ آن كردند و در سال 755 در سواحل آن
هامش
[ ( 1 ) ] پ : بابان .