كه در آن دو كوه اجا و سلمى باقى ماندند . از آن پس ساكنان آن دو كوه را جبليون گفتند و اهل حلب و حضريان طى را كه از بنى خارجه بودند سهليون . پايان .
شايد احيائى كه از بنى الجراح و آل فضل در شام هستند و خود را از بنى خارجه مىدانند همانهايى باشند كه ابن حزم ياد مىكند كه به حلب شهرى كه قبايل طى در آن مىزيستند نقل كردهاند . زيرا اين جاى كه اكنون در آن زندگى مىكنند به مواطن بنى الجراح در فلسطين نزديكتر از كوههاى اجا و سلمى است كه موضع گروه ديگر است و خدا داند كه كداميك از اين دو انتساب صحيحتر است .
و تحت نگهبانى ايشان بنوحى الفرات ( ؟ ) كه از كلاب بن ربيعة بن عامر بود همراه با قبايل عامر بن صعصعه از نجد به بلاد جزيره وارد شدند و چون بنى عامر در ممالك اسلامى متفرق شدند اينان در نواحى حلب سكنا گزيدند و بنى صالح بن مرداس كه از بنى عمرو بن كلاب بودند بر آنجا تسلط يافت . سپس دولتشان منقرض شد و از آنجا به احياء خود آمدند و در فرات تحت حمايت امراى طائى قرار گرفتند .
اما ترتيب رياست ايشان بر عرب در شام و عراق : از آغاز دولت بنى ايوب در حلب ، يعنى در زمان الملك العادل تا اين زمان كه پايان سال 796 است ، و در فصل دولت ترك ملوك مصر و شام از ايشان ياد كردهايم و آنان را يك يك بر حسب ترتيب بيان نمودهايم ، در اينجا نيز بر همان ترتيب به ذكر ايشان مىپردازيم و مىگوييم كه امير اين سلسله در عهد بنى ايوب عيسى بن محمد بن ربيعه بود ، معاصر الملك العادل . پس از او حسام الدين مانع بن حديثة بن غضبة بن فضل در مصر و شام امارت يافت .
در سال 630 پس از حسام الدين پسرش مهنا در ميان ايشان به رياست رسيد . چون قطز سومين ملوك ترك از مصر بيامد و شام را از مغولان بستد و لشكرشان را در عين جالوت منهزم ساخت ، سلميه را به مهنابن مانع اقطاع داد و آن را از قلمرو الملك المنصور بن الملك المظفر بن شاهنشاه صاحب حماة جدا كرد . و من هنوز به تاريخ وفات مهنا دست نيافتهام .
سپس الملك الظاهر بيبرس به هنگام نيرومند شدن دولت ترك بر احياء عرب در شام ، استيلا يافت . و بدان هنگام كه الملك الظاهر بيبرس ، خليفه الحاكم ، عم المستعصم باللّه را كه به بغداد لشكر مىبرد بدرقه مىكرد ، چون به دمشق آمد ، عيسى بن مهنا بن مانع را بر عرب امارت داد و براى آنكه راهها را امن نگهدارد ، بر اقطاعات او بيفزود و پسر عمش زامل بن على بن ربيعه را كه از آل فضل بود به اغراء و سعايت او حبس كرد . عيسى بن مهنا همچنان به عنوان امير احياء عرب فرمان مىراند . در ايام او اعراب به صلاح آمدند . زيرا عيسى چون پدرش بر ايشان سخت نمىگرفت . چون در سال 679 سنقر الاشقر نزد او گريخت از آنجا به اباقاخان نامه نوشتند و او را به تصرف شام فراخواندند .
عيسى بن مهنا در سال 684 درگذشت . الملك المنصور قلاون ، بعد از او پسرش مهنا بن
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 9
مساهمون: ابن خلدون
ص٩