خبر از شورش قفصه و باز گردانيدن آن
على بن العز [ 1 ] معروف به الطويل از اعقاب بنى الرند ملوك قفصه - چنان كه در اخبارشان آورديم - در سال 575 [ 2 ] شورش كرده بود . خليفه ابو يعقوب يوسف بن عبد المؤمن خبر يافت و از مراكش به بجايه راند . در آنجا از على بن المنتصر ، آنكه عبد المؤمن قفصه را از او گرفته بود سعايت كردند كه با خويشاوند خود كه اكنون در آنجا شورش كرده است رابطه دارد و با عربها مكاتبه مىنمايد . ابو يعقوب او را بگرفت و چند نامه در نزد او يافت كه صحت اين سعايت را به اثبات مىرسانيد . آنگاه هر چه داشت از او بستد و رهسپار قفصه شد . مشايخ عرب از قبيلهء رياح نزد او آمدند و اظهار فرمانبردارى كردند . آنان را بگرمى پذيرا شد و همچنان به محاصرهء قفصه ادامه داد تا على بن العز [ 3 ] تسليم شد . آنگاه راهى تونس گرديد و سپاهيان عرب را به مغرب فرستاد . امارت افريقيه و زاب را به السيد ابو على برادر خود داد و امارت بجايه را به السيد ابو موسى . سپس به مراكش بازگشت .
بازگشت به جهاد
ابو يعقوب يوسف در سال 577 از فتح اندلس باز گرديد ، برادرش السيد ابو اسحاق از اشبيليه و نيز السيد ابو عبد الرحمان يعقوب از مرسيه بيامدند . و همه رؤساى موحدين و رؤساى اندلس گرد آمدند و او را تهنيت گفتند . خليفه ابو يعقوب همه را صله داد و آنان به بلاد خود بازگشتند .
سپس خبر يافت كه محمد بن يوسف بن وانودين با سپاه موحدين از اشبيليه به سرزمين دشمن به غزا رفته است و شهر يابره را محاصره كرده و اطراف آن را تاراج نموده و بعضى از دژهايش را نيز گشوده است و پس از اين پيروزيها به اشبيليه بازگشته است . همچنين عبد اللّه بن اسحاق بن جامع سردار ناوگان اشبيليه با ناوگان اشبونه در دريا برخورد كرده و آنان را شكست داده و بيست كشتى با اسيران و غنايم به چنگ آورده است .
آنگاه خبر يافت كه آلفونسو پسر سانچه لشكر به قرطبه آورده و در حدود مالقه و رنده و غرناطه دست به حملههايى زده است . سپس به اسجه رفته و دژ شنغيله [ 4 ] را تصرف كرده و مسيحيان را در آن جاى داده است و خود بازگشته است . ابو يعقوب ، السيد ابو اسحاق و مردم را به جنگ فرا خواند و دژ را چهل روز محاصره نمود . سپس خبر يافت كه الفونسو به يارى دژ از طليطله در حركت آمده . از اين رو بازگشت .
محمد بن يوسف بن وانودين با سپاه موحدين از اشبيليه به طلبيره راند . مردم شهر به دفاع بيرون آمدند ، محمد جمعى كثير از ايشان را كشت و با غنايم باز گرديد .
هامش
[ ( 1 ) ] متن : على بن المعز .
[ ( 2 ) ] : 557 .
[ ( 3 ) ] متن : المعز .
[ ( 4 ) ] متن : شنعيله .