فرا خواند . ابن قسى در شلب عصيان كرد و على بن عيسى بن ميمون در جزيرهء قادس و محمد بن على بن الحجام در بطليوس . ولى ابو الغمر بن عزون همچنان در دعوت موحدين در سريش و رنده و اطراف آن پايدار ماند . ابن غانيه بر جزيرة الخضراء غلبه يافت و مردم سبته چنان كه گفتيم بشوريدند در اشبيليه عرصه بر موحدين تنگ گرديد . عيسى و عبد العزيز برادران مهدى و پسر عمشان يصليتن و همهء همراهانشان از شهر بيرون آمدند و به جبل بيستر [ 1 ] از دژهاى ابن عزون رفتند . ابو الغمر بن عزون بيامد و در محاصره جزيرة الخضراء دست به دست هم دادند و چون فتح ميسر شد هر كس را از لمتونه كه در آنجا يافتند كشتند . برادر مهدى به مراكش رفت .
عبد المؤمن يوسف بن سليمان را با لشكرى از موحدين به اشبيليه فرستاد . و براز بن محمد را به امر جمع آورى خراج معين كرد . يوسف برفت و بر قلمرو بطروجى در لبله و طلياطه [ 2 ] و بر قلمرو ابن قسى در شلب غلبه يافت . سپس بر طبيره [ 3 ] حمله آورد . على بن عيسى بن ميمون صاحب شنتمريه اطاعت كرد . و خود با آنان به جنگ رفت . محمد بن على بن الحجام صاحب بطليوس ، هداياى خويش روان داشت . عبد المؤمن از او بپذيرفت و يوسف به اشبيليه بازگشت .
در اثناى اين احوال پادشاه فرنگان بر يحيى بن على بن غانيه در قرطبه زور آور شد ، آن سان كه ابن غانيه به سود او از بياسه و ابِده دست برداشت و او بر اشبونه و طرطوشه و لارده و افراغه و شنتمريه و ديگر بلاد و حصون اندلس غلبه يافت . و از يحيى بن غانيه خواست كه يا بر مقدار خراجى كه مىدهد بيفزايد يا قرطبه را به او واگذارد . ابن غانيه نزد براز بن محمد كس فرستاد و ماجرا بگفت . در اسجه مجمعى كردند تا چه كنند . براز بن محمد به عهده گرفت كه خليفه عبد المؤمن از او يارى خواهد كرد به شرطى كه قرطبه و فرمونه را به او واگذارد و در عوض جيان را بستاند . يحيى بن غانيه به اين امر رضا داد و پيمان بسته شد . چندى بعد نامهء عبد المؤمن حاكى از قبول اين معامله برسيد . ابن غانيه به جيان رفت . پادشاه فرنگان رهسپار جيان شد . ابن غانيه غدر كرد و چند تن از سرداران فرنگان را كه نزد او آمده بودند در قلعهء ابن سعيد در بند كشيد . پادشاه فرنگان بناچار دست از محاصرهء جيان برداشت و برفت .
پس از اين واقعه ابن غانيه به غرناطه رفت . ميمون بن يدر [ 4 ] لمتونى و جماعتى از سران مرابطين در آنجا بودند . ابن غانيه به غرناطه رفته بود تا ميمون بن يدر را وادارد كه او نيز همانند آنچه او كرده است غرناطه را به موحدين سپارد ولى خود در آنجا بمرد . مرگ او در ماه شعبان 543 بود قبرش در آنجاست و تا اين زمان معروف است .
پادشاه فرنگان فرصتى به دست آورد و به قرطبه حمله كرد . موحدين ابو الغمر بن عزون را از اشبيليه به حمايت قرطبه فرستادند . يوسف بطروجى نيز از لبله مدد فرستاد . خبر به عبد المؤمن
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخهءA: تبستر و درB: ببستر .
[ ( 2 ) ] در نسخههاىBوD: طلطايه و درE: طلطانه .
[ ( 3 ) ] در نسخهءAوD: صنبره ، درB: صبيره .
[ ( 4 ) ] در نسخههاىAوD: بدر .