اينتفت و اينولتال و بنى سكور و شمارى ديگر كه از نامهايشان بىخبرم . در آخر دولت موحدين رياست ايشان از آن عمر بن وقاريط المسيب [ 1 ] بود . ذكر او در اخبار المأمون [ ابو العلاء ادريس ] و الرشيد [ عبد الواحد بن المأمون ] از بنى عبد المؤمن خلفاى موحدين در مراكش آمده است .
پس از او مسعود بن كلداسن به رياست رسيد و او بود كه ابو دبوس [ ابو العلاء ادريس الواثق باللّه ] را در كارش يارى داد . پندارم جد بنى مسعود بن كلداسن كه در اين عهد بر ايشان فرمان مىرانند از فطواكه باشند كه به بنى خطاب معروفاند . زيرا رياست در اين خاندان همچنان پيوسته بوده است .
چون موحدين را كار پريشان شد ، چند بار بر بنى مرين عصيان كردند و از آن پس گاه در صلح و صفا بودهاند و گاه خلاف و تنافر . اينان همواره پناهگاه كسانى بودند كه از فرمان عربهاى جشم سر بر مىتافتند و شورشگران بر ضد ايشان را مأوا مىدادند .
سپس دست از خلاف برداشتند و به پرداخت باج و خراج و جمع آورى آن از ميان قوم خود گردن نهادند و هر گاه كه سلطان را نياز به سپاهى مىافتاد به لشكرگاه او مىپيوستند و در اين روش چون ديگر مصامده بودند .
و اما اينتيفت رياستشان در فرزندان هنو بود . يوسف بن مكنون [ 2 ] از ايشان بود . او دژ تافيوت [ 3 ] را براى خود برگزيده بود و در آنجا پناه گرفته بود . پسرانش على و مخلوف پس از او در استحكام آن مىكوشيدند . چون يوسف هلاك شد پسرش مخلوف جاى او را بگرفت و در سال 702 نفاق آشكار كرد . سپس به اطاعت گرويد . او بود كه يوسف بن ابى عباد را كه به مراكش تعدى كرده بود بگرفت - ما در اخبار او خواهيم آورد - چون از هر سو راه بر او گرفتند مخلوف بر او دست يافت و در بندش كشيد . پس از او پسرش هلال بن مخلوف به رياست رسيد و رياست در خاندان ايشان تا به امروز همچنان پيوسته است .
اما بنى ايتولتال ، رياستشان در ميان فرزندان تروميت بود . در عهد سلطان ابو سعيد و پسرش ابو الحسن بزرگشان على بن محمد نام داشت . او را در خلاف و سركشى آوازه است .
سلطان ابو الحسن در آغاز حكومت خود پس از مدتى محاصره او را به تسليم واداشت و در زمرهء زير دستان خود در آورد و تحت نگهدارى و عنايت خود و امراى خود قرار داد . تا در تونس در آن طاعون كشنده به هلاكت رسيد . پسرانش بعد از او امور قوم را در دست گرفتند و همچنان ببودند تا منقرض شدند . در اين عهد رياست ايشان در همان خاندان و از آن پسر عموهاى آنهاست اما فطواكه : اينان گستردهترين و بزرگترين اين بطون هستند . رياست در ميان اينان
هامش
[ ( 1 ) ] چنين است در سه نسخه خطى كه مورد استفاده ماست و از نسخهEساقط است .
[ ( 2 ) ] در نسخههاىAوD: منكون .
[ ( 3 ) ] نقطه گذارى اين كلمه در نسخ مختلف ، مختلف است .
ولى در نسخههاىAوEتافيوت ضبط شده .