مردم مكناسه از امير يوسف بن تاشفين يارى خواستند . سپاهيان لمتونه به محاصرهء فاس رفتند و شهر را سخت در ميان گرفتند و همهء راهها را بستند و به جنگ پاى فشردند .
معنصر چارهاى نداشت جز آنكه به نبرد بيرون آيد . اطرافش را گرفتند و كشتندش .
پس از او قبايل زناته گرد قاسم بن محمد بن عبد الرحمان ، از فرزندان موسى بن ابى العافيه را گرفتند . آنان ملوك تازى و تسول بودند و لشكر به جنگ مرابطين بردند و در وادى صفير ميانشان نبرد افتاد . پيروزى از آن زناته بود . بسيارى از مرابطين به قتل رسيدند خبر به يوسف بن تاشفين رسيد . قلعهء مهدى را در محاصره داشت . اين قلعه از بلاد فازاز بود . يوسف در سال 456 لشكرى از مرابطين در حركت آورد و در سراسر مغرب به فتوحات پرداخت . پس بر بنى مراسن و فندلاوه غلبه يافت ، سپس بلاد ورغه را در سال 458 فتح كرد . و در سال 460 غماره را گشود در سال 462 بار ديگر فاس را مورد حمله قرار داد مدتى آنجا را در محاصره داشت . سپس به جنگ بگشود و قريب سه هزار تن از مغراوه و بنى يفرن و مكناسه و قبايل زناته را بكشت . چنان كه ديگر امكان آن نبود كه در گورهاى انفرادى به خاكشان سپارند .
پس به جاى گور گودالهايى كندند و كشتگان را در خاك كردند . آنان كه از كشتن نجات يافتند به بلاد تلسمان گريختند . يوسف بن تاشفين فرمان داد همهء باروهايى را كه ميان عدوة القرويين و عدوة الاندلسيين فاصله بود خراب كردند و آن را به صورت شهرى واحد در آورد و بر گرد آن بارويى كشيد و مردم را وا داشت تا مسجدهاى بسيار بسازند و بناهاى شهر را مرمت كرد . در سال 463 به وادى ملويه رفت و بلاد و دژهاى وطاط را بگشود . در سال 465 به شهر دمنه لشكر برد و آنجا را به جنگ بگشود . سپس حصن علودان را از حصون غماره فتح كرد . در سال 467 به جبال غياثه و بنى مكود از نواحى تازى رفت و سراسر آن منطقه را بگشود . آنگاه مغرب را ميان فرزندان و امراى قومش تقسيم كرد . معتمد بن عباد او را به جهاد دعوت كرد . عذر آورد و گفت از حاجب ، سكوت برغواطى و قوم او و اولياء دولت حموديان كه در سبتهاند بيم دارد . بار ديگر معتمد بن عباد رسولانى نزد او فرستاد او نيز سردار سپاه خود صالح بن عمران را با سپاه لمتونه بفرستاد . سكوت حاجب با قوم خود ، در بيرون شهر طنجه با او روياروى شد . پسرش ضياء الدوله نيز با او بود . سكوت شكست خورد و كشته شد و پسرش ضياء الدوله از سبته گريخت . صالح بن عمران خبر اين فتح به يوسف بن تاشفين نوشت . سپس امير يوسف بن تاشفين در سال 472 سردار خود مزدلى بن تيلنكان [ 1 ] بن محمد بن وركوت را كه از عشيرهء او بود با سپاه لمتونه به جنگ ملوك تلمسان كه از مغراوه بودند فرستاد . در آن ايام امير عباس بن يحيى از فرزندان يعلى بن محمد بن الخير بن محمد بن خزر در تلمسان بود چون اراضى مغرب اوسط را زير پى سپردند به بلاد زناته در آمدند و بر يعلى بن امير عباس پيروز شدند و كشتندش سپس از غزوات خود بازگشتند .
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخهءA: ملنكان و درB: تملنكان .