و آن را ناصريه ناميد ولى در نزد مردم به اسم قبيله معروف است و بجايه گويند . قصر اللؤلؤية را در آنجا بنا كرد كه يكى از عجيبترين قصرهاى جهان است و مردم را از اطراف به آنجا آورد و خراج از ساكنان آن برداشت . خود نيز در سال 461 به آنجا نقل كرد .
روزگار ناصر بن علناس روزگار نيرومند شدن و وسعت گرفتن دولت آل حماد بود . و بر بنى باديس برادرانشان در مهديه برترى يافتند ولى در اثر حوادث روزگار و فتنه انگيزى اعراب هلالى كارشان روى در پريشانى نهاد و شورشگران و منازعان از ميان دولتمردانشان سر بر داشتند . دولت آل حماد در عصر ناصر به دورهء عزت و اعتلاى خود رسيد . بناهاى عجيب و زيبا پى افكندند و شهرهاى بزرگ بنا كردند و بارها به مغرب لشكر بردند و در اراضى آن پيش رفتند .
ناصر در سال 481 درگذشت پس از او پسرش منصور بن ناصر زمام امور به دست گرفت و به سال 483 به بجايه آمد و در آنجا وطن گرفت . و اين اقدام از آن رو بود كه بجايه از منازل عرب دور بود . و حال آنكه در قلعه كه بودند عربها به مردم آسيب مىرسانيدند و اطراف را تاراج مىكردند و مردم را مىربودند . زيرا راه رسيدن به آن آسان بود ولى به سبب مكانهاى صعب العبور راه وصول به بجايه دشوار بود . پس بجايه را به منزلهء پناهگاهى بر گزيد و آن را دار الملك خويش قرار داد . و قصرهايش را تجديد بنا كرد و مسجدى جامع در آن بساخت .
منصور بن ناصر به ساختن ابنيه مولع بود و در طرح مبانى آنها صاحب ذوق و سليقه . آب انبارها و قصرها ساخت و باغها و بستانها احداث كرد و آب به آنها كشيد . در قلعه از بناهاى اوست :
قصر الملك و المنار و الكواكب و قصر السلام و در بجايه قصر اللؤلؤه و قصر اميميون برادرش بلباز [ 1 ] از عهد ناصر پدرش در قسنطينه بود . در آغاز حكومت منصور هواى خودكامگى در سر داشت . منصور ابو يكنى [ 2 ] بن محسن بن القائد را با سپاهى به جنگ او فرستاد و منشور امارت قسنطينه و بونه را به نام او صادر كرد . آنگاه بلباز را بگرفت و به قلعه فرستاد و به جاى او حاكمى براى قسنطينه معين كرد و برادر خود و يغلان را به امارت بونه فرستاد .
چندى بعد حاكم قسنطينه به خلاف منصور برخاست و در سال 487 در آنجا دست به شورش زد . منصور برادر خود را از بونه نزد تميم بن معز به مهديه فرستاد و او را به حكومت بونه دعوت كرد . او پسر خود ابو الفتوح بن تميم را با او روانه نمود و ابو الفتوح با ويغلان به بونه رفت و با مرابطين در مغرب اقصى مكاتبه آغاز كردند . منصور سپاه خود به بونه فرستاد و هفت ماه شهر را در محاصرهء خويش گرفت . سپس به جنگ بگشود و ابو الفتوح بن تميم را گرفته نزد او فرستادند و او در قلعه به بندش كشيد .
هامش
[ ( 1 ) ] در نسخههاىCوD: بلبار
[ ( 2 ) ] ضبط اين نام در نسخ مختلف به گونههاى اختلف است چون : بكر ، بكتى ، بكن ، يكى و يكن .