تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 157

مساهمون:

ص١٥٧
قدمى استوار داشته باشد ، برگزيند . و از آن ميان بلكين بن زيرى بن مناد را از همه شايسته‌تر يافت و او را برگزيد . بلكين كسى بود كه از زمان پدر عهده‌دار امور دولتى بود و چون در يارى دعوت فاطميان و پشتيبانى دولت ايشان با زناته ، دشمنانشان ، نبرد كرده بود پدر او را به ولايت‌عهدى خويش انتخاب كرده بود .

دولت بلكين بن زيرى

المعز لدين اللّه از پى بلكين بن زيرى فرستاد . او در مغرب سر گرم نبرد با زناته بود . او را امارت افريقيه و مغرب داد . جز صقليه كه در خطهء فرمان ابو الحسن الكلبى بود و جز طرابلس كه از آن عبد اللّه بن يخلف الكتامى بود . المعز نام او را از بلكين به يوسف تغيير داد و او را ابو الفتوح كنيه داد و به سيف الدوله ملقب نمود . خلعت پوشانيد و جامه‌هاى فاخر بخشيد و صله داد و بر مركبى گرانبها نشاند و امر او را در امور لشكر و اموال نافذ ساخت و دستش را در اعمال گشاده گردانيد و به سه چيز وصيت كرد : يكى آنكه شمشير از بربرها بر ندارد و خراج بر باديه‌نشينان نبخشايد و سه ديگر آنكه هيچيك از خاندان خويش را حكومت ندهد . و فرمانش داد كه براى پايان دادن به حوادث مغرب و كوتاه كردن دست امويان از آن حدود ، كار خود را به غزو آن سامان آغاز كند . آنگاه در سال 362 به قصد قاهره در حركت آمد . در نواحى صفاقس بلكين از خدمتش باز گرديد و در قيروان در قصر المعز لدين اللّه فرود آمد و به فرمانروايى پرداخت . آنگاه بسيج مغرب كرد و با جماعات صنهاجه بدان سو شتافت و كتامه را در قيروان نهاد . چون پاى در ركاب آورد ابن خزر فرمانرواى مغرب اوسط به سجلماسه گريخت . در راه خبر يافت كه مردم تاهرت شورش كرده‌اند و عامل خود را اخراج كرده‌اند به تاهرت رفت و شهر را ويران كرد و نيز شنيد كه زناته آهنگ تلمسان نموده‌اند . لشكر به سوى ايشان برد . بگريختند . او بر تلمسان فرود آمد و شهر را محاصره نموده تا مردم به فرمانش گردن نهادند . سپس همه را به اشير نقل كرد . در اين احوال نامهء المعز لدين اللّه رسيد كه او را از پيشروى در مغرب منع كرده بود ، بنابر اين باز گرديد ، در سال 367 بلكين بن زيرى از خليفه العزيز ابو منصور نزار بن المعز خواست كه طرابلس و سرت و اجدابيه را نيز به قلمروش بيفزايد . خليفه اجابت كرد و منشور حكومتش داد . عبد اللّه بن يخلف الكتامى از آنجا برفت و بلكين خود زمام حكومتش را به دست گرفت . بلكين به مغرب رفت ، زناته از مقابلش گريختند . بلكين فاس و سجلماسه و ارض هبط را گرفت و عمال بنى اميه را طرد كرد . سپس با جماعات زناته در سجلماسه جنگ كرد و سركوبشان نمود و ابن خزر امير مغراوه را به چنك آورد و به قتل رسانيد . ملوك بربر چون بنى يعلى بن محمد اليفرنى و بنى عطية بن عبد اللّه بن خزر و بنى فلفول بن خزر و يحيى بن على بن حمدون صاحب بصره ( در مغرب ) از برابرش واپس نشستند .