هنگام كه سلجوقيان از ما وراء النهر واپس نشسته بودند ، در آن سرزمين مىزيستند و اسلام آورده بودند . چون تركان ختا به ما وراء النهر آمدند آنان را براندند . از آن پس غزان در بلخ سكونت گزيدند و در آن حوالى آشوبها برپا كردند و فسادها برانگيختند . سنجر لشكر گرد آورد و به جنگ ايشان رفت ولى غزان او را شكست دادند و اسير كردند و شيرازهء دولتش از هم بگسيخت و هرگز به انتظام نيامد . قلمرو او ميان موالى او تقسيم شد . از اين پس اتسز بر سراسر خوارزم به استقلال به حكومت پرداخت و دولتى كه بنيان نهاد بعد از او به فرزندانش به ميراث رسيد .
خوارزمشاهان سپس بر خراسان و عراق مستولى شدند و اين بيشتر به هنگامى بود كه دولت سلجوقى روى در زوال داشت و ما به ذكر آن خواهيم پرداخت . و اللّه تعالى ولى التوفيق .
بمنه و كرمه .
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 159
مساهمون: ابن خلدون
ص١٥٩