آن نهى نموده ، عهدى است كه بايد بدان وفا شود و از آن جمله ، عقد بيع ، اجاره و امثال آن است . به تفسير آيهء يكم سورهء مائده ، جلد سوم نگاه كنيد .
8 .
وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا .
« تأويلا » از آل يؤول گرفته شده و به معناى مآلا است . كامل كردن پيمانه و وزن ، هم شرعا واجب است و هم عرفا و به عرف و دين خاصّى هم اختصاص ندارد . خداوند مردم را با روشهاى گوناگون به كامل كردن پيمانه تشويق كرده كه برخى از آنها عبارتند از :
« وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ » .
« 1 » قسطاس به معناى عدالت است .
« أَوْفُوا الْكَيْلَ وَ الْمِيزانَ » .
« 2 »
« وَ لا تَنْقُصُوا » .
« 3 » « و لا
تَطْغَوْا » .
« 4 » رمز آن هم اين است كه زندگى اجتماعى جز از اين طريق سامان نمىيابد .
سخن گفتن از روى ناآگاهى
9 .
وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا .
عرب مىگويند : قفوته ؛ يعنى اثر او را دنبال كردى . قافيهء هرچيزى آخر آن چيز است . يكى از نامهاى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله مقفى است ؛ زيرا او آخرين پيامبران و خاتم آنها مىباشد . سخن گفتن از روى ناآگاهى زشت است ، حتى از ديدگاه كسى كه به خدا و روز قيامت ايمان ندارد . خداوند در آيه گوش ، چشم و قلب را يادآور شده و صاحب اين ابزار سهگانه را اراده كرده است . خداوند دربارهء اين ابزار از صاحب آنها مىپرسد و چنانچه چيزى را بدانها اسناد دهد كه آنها انجام نداده باشند ، خدا وى را مجازات مىكند . چنانكه بگويد : شنيدم ، درحالىكه نشنيده باشد ، ديدم ، درحالىكه نديده باشد ، باور دارم و تصميم گرفتم ، درحالىكه باور نداشته و تصميم نگرفته باشد
هامش
( 1 ) . اسراء ( 17 ) آيهء 35 .
( 2 ) . انعام ( 6 ) آيهء 152 .
( 3 ) . هود ( 11 ) آيهء 84 .
( 4 ) . رحمن ( 55 ) آيهء 8 .