بغداد بخواند و با سپاهى گران بر سر او فرستاد . عميد الجيوش به واسط آمد و كشتىهاى بسيار بسيج كرد و به بطايح راند . ابن و اصل از بصره به نبرد او بيامد . عميد الجيوش شكست خورد و ابن و اصل بر بنه و خيام او دست يافت و عميد الجيوش شكست خورده بازگشت .
بازگشت مهذب الدوله به بطيحه
چون عميد الجيوش شكست خورد ، در واسط ماند و سپاهى گرد آورد و منتظر بازگشت ابن و اصل گرديد . خبر يافت كه نايبى كه ابن و اصل در واسط نهاده است ياراى ماندنش نبوده و بيرون رفته است . [ عميد الجيوش نايبى از مردم بطيحه در آنجا نهاد . او نيز دست به ستم گشود و اموال مردم بستد و هيچ به عميد الجيوش نپرداخت ] عميد الجيوش به بغداد كس فرستاد و مهذب الدوله را به بطيحه فرا خواند و چند كشتى از مردان جنگجو به او داد تا به بطيحه آمد و در سال 395 [ 1 ] بر بطيحه مستولى شد . مردم ولايات گرد آمدند و فرمانبردارى نمودند . بهاء الدوله مقرر كرد كه هر سال پنجاه هزار دينار از بابت بطيحه بپردازد . مهذب الدوله از ابن و اصل غافل ماند . ابن و اصل لشكرى بسيج كرد كه به خوزستان آيد و هواى پادشاهى در دل او پديد آمده بود . بسيارى از ديلم گرد او جمع شدند و سپاهيانى از هر صنف نزد او آمدند . ابن و اصل به اهواز وارد شد . بهاء الدوله لشكرى به سوى او فرستاد ولى ابن و اصل آن لشكر را شكست داد و وارد سراى سلطان گرديد و هر چه از بهاء الدوله بر جاى مانده بود برگرفت ، و نزد بهاء الدوله كس فرستاد و خواستار مصالحه شد و خواست كه بر اقطاعات او افزوده گردد . بهاء الدوله نيز به اقطاع او در افزود . ولى بار ديگر بهاء الدوله آهنگ نبرد او كرد و به اهواز درآمد . ابن و اصل همراه با بدر بن حسنويه به اهواز راند ، بهاء الدوله به نبرد بيرون آمد . در اين نبرد ابن و اصل شكست خورد و با حسان بن ثمال [ 2 ] الخفاجى الكوفى به كوفه گريخت . وزير بهاء الدوله وارد بصره شد و فتحنامه به بهاء الدوله نوشت .
چندى بعد ابن و اصل از دجله بگذشت تا خود را به بدر بن حسنويه رساند . چون به جامعين رسيد اصحاب بدر او را نزد خود فرود آوردند . اين خبر به ابو الفتح بن عناز [ 3 ] رسيد كه در همان نزديكى بود . ابو الفتح كه در خدمت بهاء الدوله بود ، بيامد و او را بگرفت و به بغداد فرستاد . عميد الجيوش ابن و اصل را نزد بهاء الدوله فرستاد . بهاء الدوله در سال 396 او را بكشت . در اخبار دولت بهاء الدوله نيز بدان اشارت كرديم .
وفات مهذب الدوله و امارت خواهرزادهاش عبد اللّه بن ينى [ 4 ]
مهذب الدوله ابو الحسن عبد اللّه بن على بن نصر در ماه جمادى الاولاى سال 408 بمرد .
خواهرزادهاش ابو محمد عبد اللّه [ 5 ] بن ينى كه زمام كارهايش را به دست داشت نامزد جانشينى
هامش
[ ( 1 ) ] متن : 365
[ ( 2 ) ] متن : محال
[ ( 3 ) ] متن : عنان
[ ( 4 ) ] متن : نسى .
[ ( 5 ) ] متن : ابو عبد اللّه محمد .