تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 737

مساهمون:

ص٧٣٧

خبر از بنى شاهين ملوك بطيحه و آنان كه پس از اين خاندان بر بطيحه فرمان راندند از خويشاوندانشان و غير ايشان و آغاز و انجام آنان

عمران بن شاهين از مردم جامده [ 1 ] بود كه در جمع‌آورى ماليات دخالت داشت . و از اين راه مالى گزاف به دستش افتاده بود . عمران چون اين مال به دست آورد از بيم سلطان به بطيحه گريخت و در برابر دولت موضع گرفت . عمران مردى دلير و مهيب بود و در شدايد صبور . در آنجا در ميان باتلاقها و نيزارها و بيشه‌ها مىزيست و از صيد ماهى و پرندگان هوا سد جوع مىكرد . گاه نيز راه بر قوافلى كه در راه مىرفتند مىگرفت و آنان را غارت مىكرد . جماعتى از صيادان و دزدان گردش را گرفتند و او نيرويى حاصل كرد و در برابر سلطان بايستاد و تا ايمنى بيشترى حاصل كند به خدمت ابو القاسم البريدى فرمانرواى بصره درآمد . او نيز امانش داد و زمام فرمان او به دست گرفت و حمايت آن نواحى را تا جامده به او سپرد . و اين بدان منظور بود كه او را از تعرض كاروانها باز دارد . اين كار سبب شد كه عمران نيرومندتر شود و جمعيت و سلاح گرد آورد و بر تپه‌هايى كه در بطايح بود سنگرها بسازد و بر همهء آن نواحى استيلا يابد . چون معز الدوله بر بغداد استيلا يافت و امور خلافت نيز به رأى و نظر او درآمد ، عمران بن شاهين نيز مورد توجه او واقع شد بخصوص اينكه عمران در نواحى بغداد دژهاى جنگى برآورده بود . معز الدوله وزير خود ابو جعفر صيمرى را با سپاه بر سر او فرستاد . ابو جعفر در سال 338 برفت و ميانشان چند جنگ اتفاق افتاد . صيمرى او را شكست داد . چندى بعد خبر رسيد كه او به بغداد رفته است . و ما در اخبار دولت آل بويه بدان اشارت كرديم .

حركت لشكر به سوى عمران بن شاهين و انهزام او

چون ابو جعفر صيمرى از نبرد عمران بن شاهين بازگشت ، عمران نيز به حال نخست خويش بازگشت . معز الدوله ، روزبهان يكى از سران ديلم را به قتال او فرستاد . عمران در درون تنگناهاى بطايح پنهان شد . درنگ دراز او روزبهان را ملول كرد و در نبرد شتاب كرد . عمران او را شكست داد و هر چه داشت به غنيمت گرفت و باز به راهزنى كاروانها پرداخت . ياران عمران ، از سپاهيان سلطان كه از نزديكشان مىگذشتند تا به سر املاك و ضياع خود روند حق راهدارى مىگرفتند . معز الدوله سپاهى به سردارى مهلبى به سركوبى او فرستاد . مهلبى در سال 340 به بطايح رفت . عمران خود را به درون تنگناها كشيد . مهلبى را گفتند حمله كند ولى مهلبى نپذيرفت . معز الدوله به اشارهء روزبهان او را فرمان داد كه به درون آن
هامش
[ ( 1 ) ] متن : مصامده .
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 737 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى