به وشمگير نوشتند كه ما در طاعت تو هستيم [ و چون لشكر تو نمودار شود به آن خواهيم پيوست ] . لشكرى از اين نامه آگاه شد و به قصد تسخير موصل روانهء زوزان شد و بر ارمينيه گذشت ، بسيارى را غارت كرد و برده نمود . چون به زوزان رسيد يكى از رؤساى ارمن نزد او آمد و با پرداخت مالى با او مصالحه كرد كه از بلاد او دست بدارد ، لشكرى بپذيرفت . آن مرد در يكى از تنگناهاى كوه بر راه لشكرى كمين گرفت و بعضى از ارمنها را گفت كه چيزى از بنهء او بربايند و بدان تنگنا بگريزند . لشكرى به تعقيب ايشان پرداخت ، چون به تنگنا رسيد مردانى كه كمين گرفته بودند ، او و همراهانش را كشتند . سپاهيان او پسرش لشكرستان [ 1 ] را بر خود امير ساختند . لشكرستان با بقاياى لشكر پدر به موصل رفت و در آنجا نزد ناصر - الدولة بن حمدان بماند . ناصر الدوله را در آذربايجان متصرفاتى بود . ايشان را با پسر عمش ابو عبد اللّه حسين بن سعيد بن حمدان به آذربايجان فرستاد . در آنجا با ديسم روبرو شدند .
اينان را ياراى پايدارى نبود ، بازگشتند و ديسم بر آذربايجان مستولى گرديد .
استيلاى مرزبان بن محمد بن مسافر بر آذربايجان
محمد بن مسافر از بزرگان ديلم و فرمانرواى طارم بود و فرزندان بسيار داشت ، از آن جمله بودند سالار و صعلوك و وهسودان و مرزبان . و مادرش دختر جستان [ 2 ] بود و وهسودان پادشاه ديلم بود كه از او سخن گفتيم .
چون ديسم بن ابراهيم كرد ، لشكرى و پسرش را از آذربايجان دفع كرد ، جماعتى از ديلم نزد او ماندند . اينان از سپاهيان وشمگير بودند . كردان كه خود قوم او بودند و زمام امور دولتش را در دست داشتند برخى از قلاع او را تصرف كردند و او به يارى اين مردان ديلم بر آنان پيروز گرديد . ديسم آنگاه صعلوك بن محمد بن مسافر را از قلعهء پدرش در طارم به يارى خود فرا خواند او نيز جماعتى از ديلم را به يارىاش فرستاد . ديسم نيز برفت و هر چه كردان از او گرفته بودند بازستاند و جمعى از ايشان را نيز اسير كرد .
وزير ديسم ، ابو القاسم على بن جعفر از مردم آذربايجان بود ، از او برميد و به طارم نزد محمد بن مسافر گريخت و اين هنگامى بود كه پسران او و هسودان و مرزبان بر پدر شوريده و بر برخى از قلاع او مستولى شده بودند .
وهسودان و مرزبان پدر را در بند نمودند و اموال و ذخايرش را گرفتند . وزير ابو القاسم على بن جعفر به مرزبان پيوست . على بن جعفر از دعات باطنيان بود ، مرزبان نيز چنين مذهبى داشت . على بن جعفر مرزبان را به تصرف آذربايجان ترغيب كرد و مرزبان او را به وزارت خود برگزيد . مرزبان آن گروه از ديلم را كه در نزد ديسم و ديگران بودند استمالت كرد ، آنان
هامش
[ ( 1 ) ] متن : شكرستان
[ ( 2 ) ] متن : حسان .