كشته شدن قابوس و پادشاهى پسرش منوچهر
پادشاهى شمس المعالى قابوس بسطت يافت . او مردى تندخو و سخت كش بود . بيم او در دلهاى اصحابش افتاد و رو به فزونى نهاد تا به سركشى و عصيان انجاميد ، پس براى رهايى از شر او به چارهجويى پرداختند . روزى كه در يكى از قلعههاى خود بود بدان قلعه رفتند تا او را فرو گيرند ولى قابوس به دفاع پرداخت . مهاجمان هر چه در آنجا يافتند تاراج كردند و به جرجان بازگشتند و شايع كردند كه قابوس خلع شده است . پسرش منوچهر بن - قابوس را از طبرستان فرا خواندند . او نيز از بيم آنكه مبادا ديگرى زمام ملك به دست گيرد به شتاب بيامد . همه سر به فرمان او نهادند بدان شرط كه پدر را خلع كند ، او نيز در عين ناخشنودى بپذيرفت .
قابوس از آن دژ به بسطام رفته بود و منتظر آنكه روزى آتش فتنه فرونشيند . مخالفان او عازم بسطام شدند ، منوچهر پسرش را به اجبار با خود ببرد . قابوس تنها پسر خود را اجازه داد كه نزد او داخل شود . آنگاه از بيم آنكه مبادا ملك از آن خاندان به در رود خاتم پادشاهى به دو داد . منوچهر به جرجان بازگشت و به پادشاهى نشست . ولى سرداران همواره از قابوس در هراس بودند و از منوچهر مىخواستند كه اجازه دهد او را بكشند . منوچهر در پاسخ درنگ كرد . آنان منتظر پاسخ نماندند و نزد قابوس رفتند . [ قابوس براى طهارت رفته بود . زمستان بود و هوا بسيار سرد . ] لباسهاى او را از او گرفتند و برهنه در سرما رهايش كردند تا از شدت سرما بمرد . اين واقعه در سال 403 اتفاق افتاد . پانزده سال از استيلاى او گذشته بود . پس از او پسرش منوچهر زمام ملك به دست گرفت ، بر منابر كشورش به نام او خطبه خواندند . او همواره در انديشه بود كه چسان قاتلان پدر را از ميان بردارد و به جد در ايستاد تا از آنان انتقام گرفت و باقى دستاندركاران را از درگاه خود براند .
وفات منوچهر بن قابوس و حكومت پسرش انوشيروان
در سال 420 محمود بن سبكتكين به سوى رى در حركت آمد . پيش از آن حاجب او مجد الدوله پسر فخر الدوله را در بند كرده بود و رى را به نام سلطان محمود گرفته بود . منوچهر بن قابوس بن وشمگير از جرجان بگريخت و خود به كوههاى سخت پناه گرفت ، سپس چون محمود را نزديكتر به خود ديد احتياط را دور تر شد و به جنگلهاى انبوه داخل گرديد و چهار صد هزار دينار پيشنهاد كرد تا او را با خود بر سر مهر آورد . محمود اجابت كرد ، و او آن مال را بفرستاد . محمود از آنجا به نيشابور رفت .
چندى بعد منوچهر بن قابوس بمرد و پسرش انوشيروان به جاى او نشست . محمود با