تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 702

مساهمون:

ص٧٠٢
بن فسانجس را نيز همراه او كرد ، و با ظهير الدين ابو القاسم به اهواز بازگرديد .

اخبار عمان و ابن مكرم

گفتيم كه ابو محمد بن مكرم كه مدبر دولت بهاء الدوله بود امارت عمان داشت [ و پس از مرگ سلطان الدوله پسرش ابو كاليجار در اهواز بود و ابو محمد بن مكرم از او هوا - دارى مىكرد و تركان خواستار سلطنت ] عم او ابو الفوارس بودند . ابو القاسم پسر ابو محمد پس از پدر به امارت عمان رسيد و از سال 415 بر آن منصب ببود . ابو القاسم در سال 431 درگذشت و از او چهار پسر بر جاى ماند : ابو الجيش و مهذب و ابو محمد و پسر خردسالى كه نام او ذكر نشده است . على بن هطال امير لشكر ابو القاسم بن مكرم بود . ابو الجيش او را در مقام خود باقى گذاشت و در تعظيم و تكريم او مبالغه نمود آن سان كه چون به مجلسش داخل مىشد براى او از جاى بر مىخاست . مهذب در اين كار به ديدهء انكار مىنگريست ، از اين رو ابن هطال از او كينه به دل گرفته بود . پس روزى مهمانى بزرگى ترتيب داد و از ابو الجيش اجازت گرفت كه برادرش مهذب را نيز در آن مجلس احضار كند . ابو الجيش ، مهذب را به مهمانى خواند . ابن هطال در خدمت او مبالغه كرد و چون خوردند و آشاميدند و سرمست شدند ، ابن هطال با او در باب شورش عليه برادرش ابو الجيش گفتگو كرد . چون مهذب قبول كرد ، ابن هطال از او خط گرفت در بيان اينكه اگر به جاى برادر بنشيند به او در برابر اين رهنمودش چه اقطاعهايى خواهد داد . روز ديگر آن خط به ابو الجيش نشان داد و گفت من با او موافقت نكرده‌ام و به همين سبب با من سرگران است . ابو الجيش برادرش مهذب را گرفت و در بند كرد ، سپس خفه‌اش نمود . اندكى بعد ابو الجيش بمرد ، ابن هطال قصد آن داشت كه برادر ديگرش ابو محمد را به جاى او بنشاند ولى مادرش از بيم ابن هطال پنهانش نمود و كار به دست ابن هطال افتاد . او عمان را بگرفت و ستم از حد درگذرانيد و به مصادرهء بازرگانان پرداخت . اين خبر به ابو كاليجار رسيد ، ابو منصور عادل بن مافنه را فرمان داد به مردى كه از جانب ابو القاسم بن مكرم در جبال عمان نيابت داشت و مرتضى خوانده مىشد آهنگ ابن هطال كند و به عمان لشكر برد و براى يارى او ، از بصره نيز ، لشكرهايى روان نمود . مرتضى به عمان رفت و آنجا را در محاصره گرفت و بر بيشتر نواحى آن مستولى گرديد . سپس با يكى از خادمان ابو محمد ابن مكرم در نهان چنان نهاد كه ابن هطال را بى خبر بكشد . او نيز برفت و ابن هطال را به قتل آورد . در سال 433 ابو منصور بهرام بن مافنه ملقب به العادل بمرد . او وزير ابو كاليجار بود . پس از او مهذب الدوله [ ابو منصور هبة اللّه بن احمد الفسوى ] به وزارت رسيد [ در عصر