در راه عراق است ، و اشارت كرد كه در چنين وضعى جز اتفاق كلمه چارهاى نيست . ابو - كاليجار نامهاى در اين باب به جلال الدوله نوشت ولى او به نامه نپرداخت و همچنان به اهواز راند و شهر را غارت كرد و از سراى امارت جز آنچه از مردم ربوده بود ، دويست هزار دينار زر به دست آورد . همچنين مادر ابو كاليجار و دختران و زنانش را اسير كرده به بغداد برد .
چون ابو كاليجار بشنيد بيامد تا شايد راه را بر او ببندد ولى دبيس بن مزيد از بيم آنكه مبادا خفاجه به خاندان او دستبرد زند با او همراهى ننمود .
ابو كاليجار و جلال الدوله در ماه ربيع الاول سال 421 با يك ديگر روبرو شدند . سه روز نبرد كردند . عاقبت ابو كاليجار منهزم شد و از يارانش قريب به دو هزار تن كشته شدند و به اهواز بازگرديد . عادل بن مافنه در اين حال برسيد و اموالى براى او آورد . او نيز آن را ميان سپاهيانش تقسيم نمود . جلال الدوله به واسط آمد و بر آن استيلا يافت و پسر خود العزيز باللّه را در آنجا نهاد و خود بازگرديد .
غلبهء محمود بن سبكتكين امير خراسان بر بلاد رى و جبال
مجد الدوله پسر فخر الدوله سرگرم عيش و نوش با زنان بود ، يا به تحصيل علم مىپرداخت و تدبير امور مملكت به دست مادرش بود . آن زن در سال 419 از دنيا رفت و با مرگ او اوضاع مجد الدوله مختل شد و سپاهيان طمع در اموالش نمودند .
مجد الدوله به محمود بن سبكتكين نامه نوشت و از اوضاع پريشان خود شكايت كرد .
محمود سپاهى به سردارى حاجب خود به رى فرستاد و فرمانش داده بود كه مجد الدوله را دستگير كند و در بند كشد . مجد الدوله بى خبر از اين دستور سوار شده به استقبال او رفت ولى او ، مجد الدوله و پسرش ابو دلف را بگرفت و خبر به محمود نوشت كه به سوى رى در حركت آيد . محمود در ماه ربيع الآخر سال 420 به رى آمد و از اموال مجد الدوله هزار هزار دينار نقدينه ، و به بهاى پانصد هزار دينار جواهر ، و شش هزار جامه ، و از ابريشم و آلات مبلغى بى حساب بستد .
محمود ، مجد الدوله را به خراسان فرستاد و در آنجا او را حبس كرد .
محمود پس از اين واقعه قزوين و قلعههاى آن و شهرهاى ساوه و آوه و يافت [ 1 ] را تصرف كرد و فرمانرواى آن ، ولكين پسر وندرين ، را بگرفت و به خراسان فرستاد . آنگاه از باطنيان خلق بسيارى را بكشت و معتزله را به خراسان تبعيد كرد و كتب فلسفه و اعتزال و نجوم هر چه بود به آتش كشيد .
محمود تا حدود ارمينيه پيش رفت . علاء الدولة بن كاكويه در اصفهان به نام او خطبه
هامش
[ ( 1 ) ] متن : يافث .