تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 653

مساهمون:

ص٦٥٣

استيلاى عضد الدوله بر عراق و كشته شدن بختيار و ابن بقيه

چون سال 367 فرا رسيد عضد الدوله به بغداد رفت و نزد بختيار رسولى فرستاد و او را به اطاعت خود خواند و گفت از عراق به هر جاى كه خواهد برود . و تضمين كرد كه او را به مال و سلاح مساعدت خواهد كرد . بختيار به سبب ضعف نفسى كه داشت اين پيشنهاد بپذيرفت و ابن بقيه را بگرفت و چشمانش را بركند و نزد عضد الدوله فرستاد . بختيار از بغداد بيرون آمد و به سوى شام رفت . عضد الدوله وارد بغداد شد . در بغداد به نام او خطبه خواندند و پيش از او به نام كسى در بغداد خطبه نخوانده بودند . همچنين فرمان داد هر روز سه بار بر در سراى او نوبت زنند ، و پيش از او براى كسى نوبت نزده بودند . فرمود تا ابن بقيه را زير پاى پيل افكندند . فيل او را فرو كوفت و بكشت . آنگاه او را بر جسر بغداد بردار نمود . اين واقعه در سال 367 اتفاق افتاد . چون بختيار به عكبرا رسيد ، حمدان بن ناصر الدولة بن حمدان كه با او بود ، وى را وا داشت كه به موصل رود و از رفتن به شام منصرفش نمود . در حالى كه عضد الدوله به سبب مودتى كه با ابو تغلب داشت سفارش كرده بود كه به موصل نرود . ولى بختيار اين پيمان بشكست . چون به تكريت رسيد ابو تغلب نزد او رسولى فرستاد و وعده داد كه با او به بغداد خواهد آمد و با عضد الدوله جنگ خواهد كرد و ملك از دست رفته‌اش را باز خواهد گرفت و اينها به شرطى است كه برادرش حمدان را كه همراه اوست گرفته نزد او فرستد . بختيار نيز حمدان را بگرفت و به رسولان ابو تغلب سپرد . ابو تغلب نيز او را به حبس فرستاد . بختيار به حديثه آمد . ابو تغلب با ده هزار مرد جنگى به استقبالش آمد و با او عازم عراق گرديد . عضد الدوله در نواحى تكريت با او روبرو شد و منهزمش نمود و بختيار را اسير كرده نزد او آوردند . ابو الوفاء طاهر بن اسماعيل يكى از بزرگان اصحابش به قتل او اشارت كرد . عضد - الدوله او را در سال دوازدهم پادشاهىاش بكشت و بسيارى از يارانش را قتل عام كرد . ابو تغلب بن حمدان به موصل گريخت .

استيلاى عضد الدوله بر متصرفات بنى حمدان

چون ابو تغلب بگريخت ، عضد الدوله از پى او برفت و در اواسط ماه ذو القعدهء سال 366 موصل را تصرف كرد . عضد الدوله از بيم آنكه مبادا به سرنوشت پيشينيان خود دچار گردد علوفه و خواربار بسيار با خود حمل كرد و با دلى مطمئن در موصل بماند و در طلب ابو تغلب گروههايى به اطراف فرستاد . او نخست به نصيبين ، سپس به ميافارقين رفت . عضد الدوله
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 653 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى