تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 647

مساهمون:

ص٦٤٧
توطئه پيش از سفر او به اهواز بوده است . چون خبر مرگ بختيار در بغداد شايع شد سبكتكين به شك افتاد و دريافت كه حيلتى بيش نيست . چون تركان از ماجرا خبر يافتند خواستند سبكتكين را بر خود امير كنند ولى او نپذيرفت و پسر ديگر معز الدوله ، به نام ابو اسحاق را نامزد اين امر نمودند . مادر ابو اسحاق نيز پسر را از اين كار بازداشت . سبكتكين و تركان سوار شدند و دو روز سراى بختيار را در محاصره گرفتند . سپس آن را آتش زدند . آنگاه ابو اسحاق و ابو طاهر پسران معز الدوله را فرا خواندند و به واسط بردند و سبكتكين بر آنچه از بختيار باقى مانده بود مستولى شد و تركان در سراهاى ديلم منزل كردند . عامهء مردم يعنى اهل سنت به يارى سبكتكين برخاستند و دست به كشتار شيعيان زدند . و محلهء كرخ را به آتش كشيدند .

حركت بختيار به جنگ سبكتكين و رفتن سبكتكين به واسط و كشته شدن او

چون سبكتكين عصيان كرد ، تركان نيز در هر جا كه بودند عصيان كردند حتى در ميان غلامان سرايى بختيار نيز نافرمانيهايى ديده شد . مشايخ ترك بختيار را به سبب كارى كه كرده بود سرزنش كردند و ديلمان كه خود از اصحابش بودند ملامتش نمودند و گفتند : ما را از تركان چاره‌اى نيست . اينان نيكخواهان دولت ما بوده‌اند . بختيار زندانيانشان را آزاد كرد و بازگشت . آزاد رويه [ 1 ] را به جاى سبكتكين سپهسالار نمود و به عمش ركن الدوله و پسر عمش عضد الدوله نامه نوشت و از آنان يارى طلبيد . همچنين نامه‌اى نزد ابو تغلب پسر ناصر الدولة بن حمدان فرستاد و از او خواست كه خود به تن خويش به يارىاش آيد و در عوض ، مالى را كه ضمانت كرده بود از او ساقط نمود . نيز از عمران بن شاهين طلب كرد كه لشكرى به مدد او فرستد . ركن الدوله سپاهى به سردارى ابو الفتح بن عميد روانه داشت و نيز پسر خود عضد الدوله را فرمان داد كه به يارى پسر عمش رود و به ابو الفتح بن عميد بپيوندد . عضد الدوله درنگ كرد ، زيرا خود طمع در عراق بسته بود . ابو تغلب بن ناصر الدوله نيز برادرش ابو عبد اللّه حسين بن ناصر الدولة بن حمدان را به تكريت فرستاد او چشم به راه خروج تركان از بغداد بود كه برود و بغداد را بگيرد . سبكتكين با ديگر تركان به واسط رفت و خليفه الطائع للّه و المطيع للّه را كه خلع شده بود با خود ببرد . اينان به جنگ بختيار رفتند . بختيار در واسط بود . جنگ ميان دو طرف پنجاه روز مدت گرفت و در همهء حال پيروزى با تركان بود . [ در گير و دار اين نبردها المطيع للّه و سبكتكين هر دو مردند و جنازهء ايشان را به بغداد حمل
هامش
[ ( 1 ) ] متن : اردويه .
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 647 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى