ابو على بن محتاج برسيد . ابو على به خراسان رفت و در آنجا به نام خليفه و ركن الدوله خطبه خواند . در خلال اين احوال امير نوح بن نصر بمرد و پسرش عبد الملك بن نوح ، بكر بن - مالك را از بخارا به خراسان فرستاد تا ابو على را از آنجا براند . ابو على از خراسان بگريخت و به رى رفت . ركن الدوله او را نزد خود پناه داد . بكر بن مالك بن خراسان مستولى گرديد .
در سال 343 ركن الدوله با ابو على بن محتاج لشكر به جرجان برد . بى هيچ نبردى به جرجان در آمد و وشمگير به خراسان پناه برد .
حركت سپاه سامانى به رى و اصفهان
چون بكر بن مالك از كار خراسان بپرداخت و ابو على بن محتاج را از آنجا براند در سال 344 از پى او به رى و اصفهان رفت . به هنگام حركت اين لشكر ركن الدوله در جرجان بود چون بشنيد در آغاز محرم سال 344 به رى بازگرديد و از برادر خود معز الدوله يارى طلبيد . معز الدوله حاجب سبكتكين را با لشكرى بر مقدمه به يارى او فرستاد . و از راه بيابان ( كوير ) لشكرى ديگر از خراسان به اصفهان آمد . امير ابو منصور بويه پسر ركن الدوله در اصفهان بود .
[ چون ابو منصور از آمدن سپاه خراسان خبر يافت و خزاين و حرم پدر بر گرفت و به خان لنجان رفت ] . سردار سپاه خراسانى محمد بن ماكان بود . او به اصفهان در آمد و پس از درنگى از پى ابو منصور بويه به راه افتاد . قضا را در اين ساعت وزير ، ابو الفضل بن العميد وزير ركن الدوله با لشكرى به ابو منصور بويه رسيد و از آن سو نيز ابن ماكان بيامد . در نبردى كه ميان ابن عميد و ابن ماكان درگرفت ، ابن ماكان منهزم گرديد و ابن عميد اولاد و خزاين و حرم ركن الدوله را به اصفهان بازگردانيد .
ابن عميد با بكر بن مالك سپهسالار خراسان باب مراسلت بگشود تا در برابر مالى كه نزد او مىفرستد پيمان صلح را به امضا رساند و رى و بلاد جبل در ضمان او باشد . بكر بن مالك اين پيشنهاد بپذيرفت و بر آن صلح نمود . ركن الدوله به برادر خود معز الدوله نامه نوشت كه براى بكر بن مالك خلعت و علم بفرستد و منشور امارت خراسان را به وى دهد .
اين امر در ماه ذو القعدهء همان سال پايان يافت .
خروج روزبهان بر معز الدوله و گرايش ديلم به او
روزبهان پسر خورشيد [ 1 ] از سرداران بزرگ ديلم بود . معز الدوله مقام او را بر - افراشته و آوازهء او بلند كرده بود . روزبهان در سال 345 با برادر خود اسفار در اهواز خروج كرد . برادرش بلكا نيز در شيراز علم عصيان برافراشت .
هامش
[ ( 1 ) ] متن : خرسيه .