معز الدوله پس از اين سفر با خليفه به بغداد باز گرديد و ندا در داد كه به موصل خواهد رفت . ميان او و ناصر الدولة بن حمدان رسولان در باب صلح و ارسال اموال به آمد و شد پرداختند . آنگاه در سال 337 در ماه رمضان لشكر بر سر او برد و موصل را بستد . قصد آن داشت كه سراسر بلاد ابن حمدان را در درنوردد كه از سوى برادرش ركن الدوله خبر آوردند كه لشكر خراسان آهنگ جرجان دارد . معز الدوله مجبور شد با ناصر الدوله صلح كند بر اين قرار كه او هر سال از بابت خراج موصل و جزيره و شام هشت هزار هزار ( هشت ميليون ) درهم به معز الدوله بپردازد و در تمام بلاد خود به نام عماد الدوله و معز الدوله خطبه بخواند .
معز الدوله پس از اين مصالحه به بغداد بازگرديد .
استيلاى ركن الدوله بر رى و طبرستان و جرجان و حركت لشكر آل سامان به نبرد با او
پيش از اين گفتيم كه ركن الدوله اصفهان را از وشمگير ، آنگاه كه لشكر خود را به يارى ماكان بن كاكى فرستاده بود ، بگرفت . ركن الدوله و عماد الدوله نزد ابو على بن محتاج سردار سامانيان كس فرستادند و او را به نبرد با ماكان و وشمگير تحريض كردند و وعده دادند كه در اين نبرد او را يارى خواهند كرد . ابو على به سوى وشمگير لشكر به رى برد . ركن - الدوله خود با او ديدار كرد . وشمگير از ماكان يارى خواست . ماكان با لشكر خود بيامد .
چون نبرد درگرفت وشمگير شكست خورد و به طبرستان رفت و ابو على بن محتاج رى را بگرفت .
سپس با لشكرى عازم بلاد جبال شد و زنجان و ابهر و قزوين و قم و كرج و همدان و نهاوند و دينور را تا حدود حلوان بگرفت و در هر شهرى از جانب خود عاملى نهاد و به جمعآورى خراج پرداخت .
حسن بن فيروزان در سارى بود آنگاه وشمگير آهنگ نبرد او كرد و اين حسن بن فيروزان پسر عم ماكان بود . حسن از ابو على بن محتاج يارى خواست . او نيز به يارىاش آمد ولى آن اختلاف به موافقت انجاميد و ابو على بن محتاج [ پس از گرفتن گروگانهايى از وشمگير براى نصر بن احمد سامانى ] به خراسان بازگرديد . اين واقعه در سال 331 [ 1 ] بود .
در اين سفر كه ابو على بن محتاج به خراسان مىرفت حسن بن فيروزان نيز با او بود .
[ چون در راه خبر وفات امير سعيد نصر بن احمد سامانى را شنيد ] بر ابو على بشوريد و پردهسراى او را غارت كرد و به جرجان رفت و آن را در تصرف آورد . همچنين دامغان و سمنان را نيز بگرفت .
چون در اثر شورش حسن بن فيروزان ، ابو على به خراسان رفت وشمگير نيز از طبرستان به رى لشكر برد و بر سراسر آن ناحيه استيلا يافت ، ولى در اثر نبردهايش با ابو على
هامش
[ ( 1 ) ] متن : 333 .