آنگاه سليمان بن عبد اللّه بن طاهر با سپاهى از جرجان ( گرگان ) بيامد و حسن بن زيد را از طبرستان به ديلم راند و خود به طبرستان درآمد . مردم آمل [ 1 ] و ديگر جايها و نيز پسران قارن [ 2 ] بن شهريار [ 3 ] بيامدند و فرمانبردارى نمودند . سليمان بن عبد اللّه بن طاهر بر آنان ببخشود . محمد بن طاهر خود به مصاف حسن بن زيد رفت سپاه او را درهم شكست چنان كه سيصد و چهل تن از اعيان اصحابش در اين نبرد كشته شدند .
در سال 253 موسى بن بغا با سپاهى بيامد و با كوكبى در قزوين روبرو شد كوكبى - شكست خورده به ديلم گريخت و موسى بن بغا بر قزوين مستولى گرديد .
در سال 256 بار ديگر كوكبى بيامد و بر رى غلبه يافت همچنين قاسم بن على در - 257 بر كرج غلبه يافت .
حسن بن زيد به جرجان رفت . محمد بن طاهر صاحب خراسان لشكرهايى به جنگ او فرستاد و حسن همه را در هم شكست . از اين هنگام كار پسر طاهر در خراسان روى به ادبار نهاد و گروه گروه شورشگران او را مغلوب مىكردند و اين امور سبب شد كه يعقوب بن - الليث الصفار بتواند خراسان را از او بستاند . تا در سال 259 حسن [ 4 ] بن زيد در قومس بر او غلبه يافت .
استيلاء يعقوب بن الليث الصفار بر طبرستان
عبد اللّه السجزى [ 5 ] بر سر فرمانروائى سجستان با يعقوب منازعه مىكرد . چون يعقوب بر كار استقرار يافت عبد اللّه به نيشابور گريخت و به محمد بن طاهر پناه برد او نيز پناهش داد . چون يعقوب نيشابور را گرفت ، عبد اللّه السجزى به نزد حسن بن زيد گريخت و در ساريه ( سارى ) فرود آمد . يعقوب كس فرستاد و او را طلب داشت ولى حسن بن زيد از تسليم او سر باز زد . يعقوب در سال 260 خود به طبرستان رفت حسن بن زيد با او بر نيامد و به سر - زمين ديلم به هزيمت رفت ، و عبد اللّه السجزى به رى گريخت . يعقوب سارى و آمل را بگرفت و خراج گرد آورد و به طلب حسن بن زيد روان شد . اما در كوهستانهاى طبرستان دچار باران و گل شد و جز به مشقت از آنجا رهائى نتوانست . يعقوب خبر حسن و آنچه را با او كرده بود به خليفه نوشت و از پى عبد اللّه السجزى عازم رى گرديد در آنجا بر او دست يافت و به قتلش آورد . آنگاه حسن بن زيد در سال 261 به طبرستان بازگشت و بر آن ديار غلبه يافت و طرفداران يعقوب را بيازرد .
در اين احوال احمد بن عبد اللّه الخجستاني [ 6 ] در خراسان بر يعقوب عصيان كرد و چنان كه
هامش
[ ( 1 ) ] آمد .
[ ( 2 ) ] قاران .
[ ( 3 ) ] شهرزاد .
[ ( 4 ) ] متن : حسين .
[ ( 5 ) ] متن : الخرى .
[ ( 6 ) ] متن : السجستانى .