ديار خود بازگشتند . سپاه اسلام از پى يكى از ايشان به نام دوبال هرباته [ 1 ] تاختن آوردند . او و لشكرش به قلعهاى استوار ، از آن خود پناه بردند . همهء لشكرش پنج هزار سوار و هفتصد پياده بود . مسلمانان ايشان را در محاصره گرفتند تا امان خواستند و آن دژ و همهء دژهايى را كه از آن او بود تسليم مسلمانان نمودند . مسلمانان همهء اموالشان را به غنيمت گرفتند و مسلمانانى را كه در آن دژها به اسارت بودند ، آزاد كردند . اين اسيران قريب پنج هزار تن بودند .
چون از كار اين يك بپرداختند ، از پى آن ديگر كه تابت بالرى [ 2 ] ناميده مىشد رفتند و با او جنگيدند و منهزمشان ساختند . در اين نبرد تابت بالرى و پنج هزار تن از يارانش كشته شدند و باقى به اسارت افتادند . مسلمانان اموال اينان را نيز به غنيمت بردند . از آن پس ديگر پادشاهان هند همه سر به فرمان نهادند . و امان خواستند و خراج فرستادند بدان شرط كه هر يك از ايشان بر سر كار خود باقى بماند . مسلمانان نيز اين پيشنهاد را بپذيرفتند .
وفات مودود و پادشاهى عم او عبد الرشيد
ابو الفتح مودود بن مسعود بن محمود پس از ده سال پادشاهى در ماه رجب سال 441 بمرد . مودود پيش از مرگش به ياران خود كه در اطراف بودند نامه نوشته بود و آنان را به يارى خود فرا خوانده بود . از كسانى كه اين دعوت را پذيرا آمده بود ، ابو كاليجار صاحب اصفهان بود كه سپاهيان خود را گرد آورد و از راه بيابان ( كوير ) به يارىاش شتافت ، ولى در راه بيمار شده بازگرديد . ديگر از كسانى كه به يارى او آمدند خاقان پادشاه ترك بود كه به ترمد راند و گروهى ديگر كه از ما وراء النهر به خوارزم آمدند .
مودود نيز از غزنه در حركت آمد ولى در راه به قولنج مبتلى گرديد و به غزنه بازگشت و وزير خود ابو الفتح عبد الرزاق بن احمد الميمندى را با سپاهى به سيستان فرستاد ، تا آنجا را از غز بستاند . سپس دردش شدت گرفت و بمرد .
پس از مرگ مودود پسرش به مدت پنج روز زمام ملك به دست گرفت ولى مردم از او اعراض كردند و به عمش على بن مسعود گرايش يافتند .
مسعود در آغاز پادشاهىاش عم خود عبد الرشيد برادر سلطان محمود را دستگير كرده در قلعهاى در راه بست حبس كرده بود . چون خبر مرگ مودود به وزيرش ابو الفتح كه در نزديكى اين قلعه بود رسيد ، برفت و عبد الرشيد را به لشكرگاه آورد و همه با او بيعت كردند و او را به غزنه بازگردانيدند . على بن مسعود بگريخت و ملك بر عبد الرشيد قرار گرفت . او را سيف الدوله و به قولى جمال الدوله لقب دادند .
هامش
[ ( 1 ) ] متن : دوبالى هربابه
[ ( 2 ) ] متن : باس الرى .