به سوى او در حركت آمدند ، در هرات به او رسيدند . در آنجا سلطان مسعود عم خود يوسف ، و يار پدرش على خويشاوند را با جماعتى از سران بگرفت و به حبس فرستاد .
مسعود در ماه ذو القعدهء سال 421 بر سرير ملك پدر استقرار يافت و ابو القاسم احمد بن الحسن الميمندى [ 1 ] را از زندان بيرون آورد و بر مسند وزارت نشاند و امور مملكت را به دست او داد . وى را پدرش در سال 416 گرفته بود و مبلغ پنج هزار هزار دينار [ 2 ] مصادره كرده بود .
مسعود در ماه جمادى الآخر سال 422 به غزنين رسيد . رسولان ملوك از جميع آفاق نزد او آمدند . ملك خراسان و غزنه و هند و سند و سيستان و كرمان و مكران و رى و اصفهان و جبال او را مسلم شد و صاحب سلطنتى عظيم گرديد .
بازگشت اصفهان به علاء الدولة بن كاكويه ، سپس افتادن آن شهر به دست سلطان مسعود
فناخسرو [ 3 ] بن مجد الدولة بن بويه صاحب رى [ 4 ] بود . سلطان محمود رى را از او بستد و او از آن شهر برفت و به دژ قصران پناه برد . چون محمود بمرد و مسعود به خراسان رفت ، فناخسرو آهنگ رى كرد ولى از نايب مسعود در رى ، شكست خورد و جماعتى از يارانش كشته شد .
چون علاء الدولة بن كاكويه از مرگ محمود خبر يافت ، در خوزستان نزد ابو كاليجار بود . در اين حال بسيارى از سپاهيانش پراكنده شده بودند ، و او همواره از محمود بيمناك بود چون اين خبر بشنيد به اصفهان لشكر راند و آنجا را بگرفت . سپس همدان را تصرف كرد و به رى تاختن آورد . نايب مسعود كه در رى بود سپاهش را درهم شكست ، او به اصفهان بازگرديد . پس از چندى به اصفهان حمله آوردند و علاء الدوله جان خود برهانيد و به قلعهء فردجان [ 5 ] گريخت . اين قلعه در پانزده فرسخى همدان بود . پس از اين واقعه در رى و جرجان و طبرستان به نام سلطان مسعود خطبه خوانده شد .
فتح تيز و مكران و كرمان سپس بازگشت كرمان به ابو كاليجار
چون [ معدان ] فرمانرواى تيز و مكران بمرد دو پسر بر جاى نهاد يكى ابو العساكر و ديگرى عيسى . عيسى زمام ملك به دست گرفت و ابو العساكر به خراسان رفت و از سلطان مسعود عليه برادرش يارى طلبيد . مسعود سپاهى با او همراه كرد ، اينان بيامدند و عيسى را
هامش
[ ( 1 ) ] متن : السيمندى
[ ( 2 ) ] متن : پنجهزار دينار
[ ( 3 ) ] متن : قناخر .
[ ( 4 ) ] متن : اصفهان
[ ( 5 ) ] متن : قردخان .