به زندانش افكند . چون خبر به خراسانيان رسيد همه در همدان گرد آمدند . سبكتكين از پى ايشان لشكر راند . آنان از همدان بيرون رفتند و سبكتكين به همدان در آمد .
و در آنجا ببود تا در ماه شوال ركن الدوله نيز به همدان آمد . ] [ 1 ] ركن الدوله مىخواست از پى فراريان رود ولى وزيرش ابو الفضل بن العميد اشارت كرد كه در جاى خود ثابت بماند .
لشكر خراسان به سبب انقطاع آذوقه به رى بازگرديدند . البته سپاه ديلم نيز از جهت غذا در تنگنا بود ولى در ديلميان خوى بدويگرى بيشتر بود ، از اين رو در برابر گرسنگى مقاومتشان نيز بيشتر بود . ركن الدوله خود به حركت درآمد و هر چه از خراسانيان بر جاى مانده بود تاراج كرد .
وفات پسر قراتكين و بازگشتن ابو على بن محتاج به امارت به خراسان
منصور بن قراتكين سپهسالار خراسان ، پس از بازگشتش از اصفهان در ماه ربيع الاول سال 340 بمرد . جنازهاش را به اسپيجاب بردند و نزد گور پدرش به خاك سپردند . امير نوح ، ابو على بن محتاج را امارت خراسان داد و به نيشابور بازگردانيد . سبب آن بود كه منصور بن قراتكين كه از لشكريان خود همواره در رنج بود مىخواست از سپهسالارى خراسان استعفا كند و پى در پى از امير نوح تقاضاى استعفا كرده بود . امير نوح ابو على را وعده داده بود كه به جاى او به خراسانش فرستد . چون منصور وفات كرد ، امير نوح ابو على را خلعت و علم فرستاد و فرمان داد كه به خراسان رود و رى را نيز به او اقطاع داد و گفت كه به رى نيز لشكر برد . ابو على در ماه رمضان سال 340 از چغانيان در حركت آمد و پسر خود ابو منصور را به جاى خود نهاد و به مرو آمد . و در آنجا بماند تا اوضاع خوارزم را كه آشفته شده بود به صلاح آورد . سپس عازم نيشابور شد و در آنجا اقامت گزيد .
در سال 342 وشمگير به امير نوح بن نصر نوشت كه ابو على بن محتاج را با لشكر خراسان به يارى او فرستد . او نيز در ماه ربيع الاول همان سال به رى رفت . ركن الدوله از مقاتله خود را به كنارى كشيد و به طبرك [ 2 ] پناه برد . ابو على چند ماه دژ طبرك را در محاصره گرفت عاقبت لشكريان مدلول شدند و اسبهايشان از گرسنگى لاغر شدند و مردند . ابو على خواستار صلح شد . محمد بن عبد الرزاق كه از او ياد كرديم ميان دو طرف به آمد و شد پرداخت تا بر آن نهادند كه ركن الدوله هر سال دويست هزار دينار خراج بپردازد . ابو على به خراسان بازگرديد . وشمگير به امير نوح نوشت كه ابو على در جنگ صداقت به خرج نداده و ميان او و ركن الدوله در نهان زد و بند شده است . امير نوح بر ابو على خشم گرفت . چون ابو على به
هامش
[ ( 1 ) ] ميان دو قلاب براى تكميل مطلب از ابن اثير افزوده شد . حوادث سال 339 .
[ ( 2 ) ] متن : طزل .