فيروزان از ابو على بن محتاج يارى خواست و او در سال 330 لشكر به محاصرهء وشمگير در سارى برد . ابو على ، وشمگير را در محاصره گرفت تا عاقبت به مصالحه راضى شد . ابو على از وشمگير خواست كه گردن به فرمان امير سعيد نصر بن احمد نهد و از او گروگان گرفت و در سال 331 از سارى به جرجان رفت . در اين ايام خبر وفات امير سعيد نصر بن احمد به او رسيد ، از جرجان به خراسان آمد و آنجا را در تصرف گرفت .
[ چون ابو على به جرجان بازگرديد وشمگير از طبرستان به رى رفت و بر آن مستولى شد . ] حسن بن فيروزان نزد وشمگير كس فرستاد تا از او دلجويى كند و پسرش سالار را كه نزد ابو على به گروگان بود نزد پدر بازگردانيد ، و تا او را عليه خراسانيان يارى دهد وعدههاى نيكويش داد . وشمگير نيز جوابهاى نرم داد .
چون وشمگير رى را در تصرف آورد ، ركن الدوله و برادرش عماد الدوله طمع در آن بستند ، زيرا وشمگير به سبب آن حادثه ناتوان شده بود . ركن الدوله حسن بن بويه [ 1 ] به رى لشكر برد و پس از نبردى وشمگير را منهزم ساخت و بسيارى از يارانش از ركن الدوله امان خواستند . وشمگير عازم طبرستان [ 2 ] شد . حسن بن فيروزان راه بر او بگرفت ، جماعتى ديگر از از لشكريانش از حسن بن فيروزان امان طلبيدند و او خود به خراسان گريخت . از آن پس ميان حسن بن فيروزان و حسن بن بويه ركن الدوله مراتب دوستى برقرار شد . ركن الدوله دخترى از آن حسن بن فيروزان را به زنى گرفت [ و از او فخر الدوله على متولد گرديد ] .
وفات امير سعيد نصر بن احمد و امارت پسرش نوح بن نصر
امير سعيد نصر بن احمد سامانى امير خراسان و ما وراء النهر به بيمارى سل دچار شد و اين بيمارى سيزده سال مدت گرفت . و در ماه شعبان سال 331 از جهان برفت . امير سعيد مردى كريم و بردبار بود . به هنگام بيمارى از سر اخلاص توبه كرد و همچنان در توبه بمرد . پس از مرگش پسرش نوح بن نصر به جايش نشست او نيز كريم و بردبار بود . مردم با او بيعت كردند و او را امير حميد لقب دادند . تدبير امور كشورش را ابو الفضل محمد بن احمد الحاكم [ 3 ] كه از اكابر اصحاب پدرش بود بر عهده گرفت . امير سعيد نصر بن احمد ، پسر خود اسماعيل را حكومت بخارا داده بود و او تحت كفالت ابو الفضل بن احمد بن حمويه بود .
اين ابو الفضل با نوح رفتارى نكوهيده داشت و همواره با او كنيه مىورزيد . اسماعيل در حيات پدر بمرد ، و امير سعيد كه ابو الفضل را گرامى مىداشت او را وصيت كرد كه پس از مرگ او از پسرش نوح بگريزد . چون نوح به امارت رسيد ابو الفضل از بخارا بگريخت و از جيحون بگذشت و به آمل [ 4 ] رفت . ميان ابو الفضل بن حمويه و ابو على بن محتاج خويشاوندى
هامش
[ ( 1 ) ] متن : حسن بن فيروزان
[ ( 2 ) ] متن : رى
[ ( 3 ) ] متن : حويه
[ ( 4 ) ] متن : آمد .