مرداويج در رى بود . ماكان از راه بيابان خود را به دامغان [ 1 ] رسانيد [ بانجين ديلمى از ياران وشمگير با سپاهى گران به سوى او آمد . ماكان از محمد بن المظفر كه در بسطام بود يارى طلبيد او نيز با لشكرى بسيار بيامد و آنان را گفت كه دست از جنگ بدارند تا او برسد ولى آنان بر - خلاف رأى او با بانجين جنگ آغاز كردند و از او شكست خوردند و نزد محمد بن المظفر بازگشتند . و از آنجا راهى جرجان شدند . بانجين از پى آنان برفت تا راه را بر آنان ببندد . ] بناچار به نيشابور رفتند و در آنجا اقامت گزيدند و امارت نيشابور را به ماكان دادند و ماكان در نيشابور ماند . اين واقعه در اواخر سال 323 و اوايل سال 324 بود .
چون ماكان از كرمان برفت محمد بن الياس به كرمان آمد و بر آن استيلا يافت . و پس از نبردهايى با سپاهيان نصر بن احمد ، عاقبت پيروزى نصيب او گرديد و كرمان او را صافى شد .
استيلاى ماكان بر جرجان [ 2 ] و عصيان او
چون بانجين [ 3 ] جرجان را تصرف كرد ماكان در نيشابور اقامت گزيده بود . پس از چند روز كه بانجين به جرجان داخل شد به هلاكت رسيد . محمد بن المظفر ماكان را فرمان داد كه لشكر به جرجان برد ولى ماكان عذر آورد كه نمىتواند همهء يارانش را به جرجان برد . پس به اسفراين رفت و از آنجا لشكرى به جرجان فرستاد و بر آن ديار مستولى گرديد . چندى بعد عصيان آغاز كرد و به نيشابور آمد . محمد بن المظفر در نيشابور بود و براى جنگ نيرويى بسيج نكرده بود . بناچار از نيشابور بگريخت و به سرخس رفت . ماكان در سال 324 نيشابور را بگرفت ولى از بيم اجتماع سپاهيان بر او ، از نيشابور بازگرديد .
امارت ابو على بن محمد بر خراسان و گشودن او جرجان را
ابو بكر محمد بن المظفر بن محتاج سپهسالار خراسان از واليان امير سعيد نصر بن احمد بود كه در سال 321 امارت خراسان يافت . چون سال 327 رسيد ابو بكر بيمار شد و بيمارىاش دير دركشيد . امير سعيد به قصد راحت او پسرش ابو على را از چغانيان فراخواند و امارت خراسان داد و پدر را به نزد خود خواند . ابو بكر ، در سه مرحلهاى نيشابور با پسر ديدار كرد و در باب سياست ملك وصيتها كرد و راهى بخارا شد . ابو على در همان سال وارد نيشابور گرديد ، چند ماه [ 4 ] در نيشابور بماند سپس در محرم سال 328 به جرجان رفت . در آن ايام ماكان كاكى در جرجان عليه نصر بن احمد عصيان كرده بود . ماكان كه از آمدن ابو على خبر يافت آب در راهش افكند ولى ابو على راه ديگرگون كرد و برفت تا در يك فرسنگى جرجان فرود آمد و شهر را سخت در محاصره گرفت و راه آذوقه ببست . مردم از محاصره به
هامش
[ ( 1 ) ] متن : نيشابور
[ ( 2 ) ] متن : كرمان
[ ( 3 ) ] متن : مانجين
[ ( 4 ) ] متن : روز .