عصيان احمد بن سهل در نيشابور و فتح آن
احمد بن سهل از سرداران سپاه امير اسماعيل بن احمد و سپس پسرش احمد بن اسماعيل و سپس پسر او نصر بن احمد بود .
ابن اثير گويد : او احمد بن سهل بن هاشم بن الوليد بن جبلة بن كامكار [ 1 ] بن يزدجرد بن شهريار [ 2 ] بود . و گويد كه كامكار دهقانى در نواحى مرو بود . احمد بن سهل را سه برادر بود :
محمد و فضل و حسين كه در تعصبات عرب و عجم در مرو كشته شدند . كامكار خليفهء عمرو بن الليث در مرو بود . عمرو بر او خشم گرفت و او را در سيستان حبس كرد . سپس از زندان بگريخت و به مرو رفت و مرو را در تصرف آورد ، و از امير احمد بن اسماعيل امان خواست و به نام او به دعوت پرداخت . امير اسماعيل او را به بخارا فراخواند و اكرام كرد و بر منزلتش در افزود و وى را در شمار سرداران سپاه خود آورد . احمد بن سهل در خدمت او و پسرانش همچنان ببود . چون حسين بن على در نيشابور بر امير سعيد نصر بن احمد بن اسماعيل در سال 306 بشوريد ، احمد بن سهل با سپاهى - چنان كه آورديم به نيشابور رفت و بر او پيروز گرديد . [ نصر بن احمد به وعدههايى كه به او داده بود وفا نكرد . احمد بن سهل نيز در نيشابور عصيان كرد و نام امير سعيد نصر بن احمد را از خطبه بيفكند ، و رسول به بغداد فرستاد .
آنگاه از نيشابور به جرجان رفت ، قراتكين در جرجان بود . احمد بن سهل بر جرجان غلبه يافت . امير سعيد لشكرى را به سردارى حمويه بن على به سركوبى او فرستاد . اين نبرد در ماه رجب سال 307 در نزديكى مرو الرود واقع شد . ياران احمد بگريختند و او تا اسبش را توان بر پاى ايستادن بود بجنگيد تا اسير شد . او را به بخارا بردند و در سال 307 در زندان بخارا بمرد ] [ 3 ] .
كشته شدن ليلى بن نعمان
ليلى بن نعمان از بزرگان ديلم بود و از سرداران داماد اطروش . الداعى حسن بن القاسم او را در سال 303 امارت جرجان داد . فرزندان اطروش او را در مكاتبت به المؤيد لدين اللّه ، المنتصر لاولاد رسول اللّه ( ص ) خطاب مىكردند . مردى كريم و شجاع بود . چون امارت جرجان يافت قراتكين بر سرش لشكر كشيد و در ده فرسنگى جرجان با او جنگ در پيوست و قراتكين منهزم گرديد و غلامش بارس با هزار مرد از ليلى امان خواست ، او نيز امانش داد
هامش
[ ( 1 ) ] متن : كامكان
[ ( 2 ) ] متن : شهريان .
[ ( 3 ) ] مطلب ناقص بود ميان دو قلاب را از الكامل ابن اثير ، وقايع سال 307 افزوديم .