خشم گرفت و به احمد بن عبد العزيز بن ابى دلف نوشت كه به جنگ رافع رود و او را از رى براند . همچنين منشور امارت خراسان را به نام عمرو بن الليث صادر كرد . احمد بن عبد العزيز در سال 279 [ 1 ] به جنگ رافع رفت [ و بر او پيروز آمد و رافع به جرجان گريخت . سال 280 احمد بن عبد العزيز بمرد و رافع به رى بازگشت ] . برادران احمد يعنى عمرو بن عبد العزيز و بكر بن عبد العزيز با رافع به نبرد برخاستند . رافع هر دو را شكست داد و تا پايان سال در رى بماند . سپس به اصفهان لشكر برد و آنجا را در سال 281 تصرف كرد و به جرجان بازگرديد .
در خراسان با عمرو بن الليث برخورد كرد كه با تمام جماعت خود به عنوان والى در آن ديار استقرار يافته بود .
رافع خود را در خطر يافت ، پس با محمد بن زيد مصالحه كرد و به نام او در سال 282 در طبرستان خطبه خوانده شد ، بدين شرط كه چهار هزار سپاهى از ديلم به يارى او فرستد .
در سال 283 رافع از طبرستان به نيشابور راند . عمرو بن الليث با او جنگ در پيوست و رافع منهزم شده به ابيورد رفت . عمرو معدل و ليث پسران برادر خود على بن الليث را از اسارت او برهانيد . رافع آهنگ هرات نمود . عمرو در سرخس راه بر او بگرفت . چون رافع خبر يافت لشكر خود به تنگناهاى كوهستان برد و از آن تنگناها خود را به نيشابور رسانيد و به شهر داخل شد . عمرو بن الليث بيامد و او را در نيشابور به محاصره افكند . رافع براى نبرد با عمرو از شهر خارج شد . بعضى از سردارانش از عمرو امان طلبيدند و رافع و يارانش منهزم شدند . رافع از محمد بن زيد [ 2 ] مدد خواست ، او نيز چنان كه شرط كرده بود به يارىاش برخاست ولى عمرو بن الليث محمد بن زيد را از اين كار بر حذر داشت . او نيز در كار درنگ كرد تا اصحاب و غلامان رافع از گردش پراكنده شدند . شمار غلامان او چهار هزار تن بودند . همچنين از ياران او محمد بن هارون به بخارا رفت و به احمد بن اسماعيل سامانى [ 3 ] پيوست .
رافع گريزان به خوارزم رفت . اندكى از سپاهيان او نيز همراهش بود ، بقاياى اموال و آلات خود را نيز به همراه داشت . اين واقعه در سال 283 بود .
چون ابو سعيد الدرغانى [ 4 ] صاحب خوارزم رافع بن الليث را با اندك سپاهيانش ناتوان يافت بر او غدر كرد و در اول شوال سال 283 او را بكشت و سرش را نزد عمرو به نيشابور [ 5 ] فرستاد . عمرو نيز آن را به بغداد نزد خليفه المعتضد گسيل داشت . خليفه امارت رى را افزون بر خراسان به عمرو بن الليث داد . و در سال 284 براى او خلعتها و علمها فرستاد .
هامش
[ ( 1 ) ] متن : 280
[ ( 2 ) ] متن : محمد بن وهب
[ ( 3 ) ] متن : سمان
[ ( 4 ) ] متن : الفرغانى .
[ ( 5 ) ] متن : بغداد .