تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 463

مساهمون:

ص٤٦٣
و طاشتمر به قتل رسيد و لشكرگاهشان به غارت رفت . خليفه براى آزادى عبد الرحمان بن - مفلح ، نزد محمد بن و اصل كس فرستاد ولى او عبد الرحمان را بكشت و چنان نمود كه در زندان مرده است . محمد بن و اصل پس از اين نبرد بدين عنوان كه به جنگ موسى بن بغا به واسط مىرود به اهواز رفت . ابراهيم بن سيما در اهواز بود . چون موسى بن بغا ديد كه از ضبط آن ناحيه عاجز است از خليفه استعفا خواست . خليفه نيز استعفاى او بپذيرفت . در آن هنگام كه محمد بن و اصل سرگرم نبرد با ابراهيم بن سيما بود . يعقوب فرصت غنيمت شمرد و به فارس لشكر آورد . محمد بن و اصل نبرد با ابراهيم را رها كرده و شتابان به فارس بازگشت . يعقوب آگاه شد و راه بر او بگرفت . سپاه محمد بن و اصل خسته و تشنه بود . چون دو سپاه مصاف آغاز كردند ياران محمد بن و اصل بىآنكه دست به پيكار گشايند بگريختند و يعقوب لشكرگاه او را غارت كرد و هر چه از عبد الرحمان بن مفلح به غنيمت برده بودند همه را بستد و بر بلاد فارس مستولى شد و در شهرها عمال خود را نهاد . و مردم زم را بدان سبب كه به يارى ابن و اصل برخاسته بودند گوشمال داد . يعقوب پس از تصرف فارس طمع در تسخير اهواز و ديگر بلاد بست .

نبرد يعقوب بن الليث با الموفق

چون يعقوب خراسان را از محمد بن طاهر بستد و او را در بند نمود ، همچنين فارس را بگرفت و محمد بن و اصل را برانداخت ، خبر به المعتمد على اللّه رسيد . المعتمد او را از اين اعمال منع نمود ولى يعقوب گوش به سخن خليفه نمىداد . خليفه حجاج خراسان و طبرستان و رى را احضار كرد و گفت كه او هرگز يعقوب را امارت نداده و يعقوب اين كارها به اذن او نكرده است . [ در سال 262 يعقوب از فارس به سوى اهواز در حركت آمد . چون خبر به المعتمد على اللّه رسيد ، اسماعيل بن اسحاق و بفراج را نزد او فرستاد و برخى از ياران او را كه در واقعه خراسان اسير شده بودند آزاد نمود . چون اسماعيل بن اسحاق از نزد يعقوب باز گرديد ، ابو احمد الموفق بازرگانان را گرد آورد ] [ 1 ] و آنان را خبر داد كه امارت خراسان و جرجان و طبرستان و رى و فارس و رياست شرطهء بغداد از سوى خليفه به يعقوب داده شده است و اين همه افزون بر سيستان و كرمان است . آنگاه با اين فرمان حاجب او درهم را همراه با عمر بن سيما به نزد او بازگردانيد . يعقوب در پاسخ نوشت كه جز حضور در نزد خليفه هيچ نمىخواهد و از عسكر مكرم حركت كرد . ابو الساج از اهواز به قصد ديدار او در حركت آمد زيرا اهواز در قلمرو او بود . يعقوب او را صله و انعام داد و راه بغداد پيش گرفت . خليفه المعتمد از بغداد بيرون آمد و در زعفرانيه لشكرگاه زد . مسرور البلخى نيز كه در جنگ با صاحب الزنج
هامش
[ ( 1 ) ] ميان دو قلاب را جهت پيوستن مطلب از ابن اثير افزوديم . وقايع سال 262 .