برفتند و بر آنان دستبردى سخت زدند و با غنايم و اسيران بازگشتند . دبيس و قريش نزد هزار اسب كس فرستادند كه كارى كند كه سلطان با ايشان بر سر لطف آيد ، هزار اسب نيز چنين كرد . دبيس پسر خود بهاء الدوله را با هيئتى از سوى قريش نزد سلطان فرستاد . سلطان ايشان را اكرام كرد و فرمان نوشت كه همچنان بر سر اعمال و متصرفات خود باشند .
در اين احوال ينال برادر سلطان طغرل ، در همدان عصيان كرده بود و سلطان براى سركوبى او مىرفت و بغداد را ترك مىگفت . چون سلطان از بغداد برفت بساسيرى به بغداد در آمد . خليفه القائم بامر اللّه از دبيس بن مزيد خواست كه نزد او در بغداد بماند ولى دبيس عذر آورد كه اعراب در يك جاى درنگ نمىكنند و از خليفه [ و رئيس الرؤسا ] خواست كه با او از بغداد بيرون روند و با او به يارى هزار اسب از بغداد دفاع كنند .
[ در هشتم ذو القعده سال 450 ] بساسيرى و قريش بن بدران وارد بغداد شدند . بساسيرى به نام المستنصر خليفهء علوى مصر خطبه خواند . خليفه از قريش بن بدران خواست كه او را پناه دهد ، قريش پناهش داد و او را نزد پسر عم خود مهارش [ 1 ] العقيلى به عانه فرستاد .
بساسيرى و يارانش در بغداد دست به اعمالى زدند . دبيس بن على بن مزيد و صدقة بن - منصور بن الحسين صاحب جزيرهء دبيسيه به طاعت او در آمدند . او بعد از پدر بدين مقام رسيده بود و ما همهء اخبار او را آورديم .
چون سلطان پس از قتل برادرش از همدان بازگشت و كارهايى را كه در پيش داشت به انجام رسانيد عزم فرو نشاندن فتنهء بساسيرى كرد . بساسيرى و يارانش از بغداد بيرون رفتند و به بلاد دبيس پيوستند . صدقة بن منصور از او جدا شده نزد هزار اسب به واسط رفت . طغرلبك خليفه را به سراى خلافت باز گردانيد و از پى بساسيرى روان گرديد . در مقدمه خمار تكين طغرايى را با دو هزار سپاهى روان نمود . سرايا بن منيع الخفاجى نيز با او بود .
اين مقدمه بر بساسيرى و دبيس حمله آورد . دبيس بگريخت و بساسيرى بماند و كشته شد .
اين واقعه در سال 451 اتفاق افتاد . سلطان به بغداد بازگشت و از آنجا به واسط راند . هزار اسب پسر بنكير [ 2 ] به خدمت سلطان آمد و مورد عنايت او واقع شد و از دبيس بن مزيد و صدقة - بن منصور بن الحسين نيز شفاعت كرد . هر دو در محضر سلطان حضور يافتند و در ركاب او به بغداد رفتند . سلطان طغرل آن دو را خلعت داد و بر سر اعمالشان بازگردانيد .
مرگ دبيس و امارت پسرش منصور
دبيس همچنان بر سر اعمال و قلمرو خويش بود تا سال 474 پس از پنجاه و هفت سال كه از امارتش مىگذشت بمرد . دبيس ممدوح شاعران بود . رثائهايى كه پس از مرگش براى
هامش
[ ( 1 ) ] متن : مهاوش .
[ ( 2 ) ] متن : تنكين .