ناصر الدوله از اين امر آگاه نبود . چون سعيد بن حمدان به موصل راند ، ناصر الدوله بيرون آمد تا با او روبرو شود . ولى سعيد بن حمدان از راه ديگر به شهر در آمد و به خانهء او رفت و به انتظار او نشست . ناصر الدوله جماعتى از غلامان خود را فرستاد تا او را كشتند ، اين خبر به الراضى رسيد ، به هم بر آمد و وزير خود ابن مقله را به موصل فرستاد . ابن مقله به موصل رفت . ناصر الدوله از موصل بگريخت وزير از پى او تا جبل التنين [ 1 ] بتاخت ، سپس باز گشت و در موصل ماند . يكى از ياران ناصر الدوله در بغداد ، پسر ابن مقله را با پرداختن ده هزار دينار وادار كرد تا پدر را به بغداد بكشاند . او نيز چنين كرد و به او چيزهايى نوشت كه مضطربش نمود . ابن مقله يكى از دولتمردان را كه به او اعتماد داشت در موصل نهاد و خود در نيمهء شوال به بغداد بازگرديد . ناصر الدوله نيز به موصل راند و بر شهر مستولى شد . آنگاه به خليفه نامهاى نوشت و از او بخشايش طلبيد و خراج آن بلاد را به گردن گرفت . خليفه نيز از او خشنود شد و او در مستقر خويش باقى ماند .
حركت الراضى باللّه به موصل
در سال 327 ناصر الدوله در فرستادن اموالى كه ضمانت كرده بود تأخير كرد . خليفه خشمگين شد و به موصل راند ، مدبر امور دولت او بجكم [ 2 ] بود ، بجكم را به تكريت فرستاد .
ناصر الدوله به مقابله بيرون آمد و يارانش منهزم شدند . ناصر الدوله به نصيبين گريخت . بجكم از پى او براند تا بر او دست يافت و فتحنامه به خليفه نوشت . خليفه با كشتى عازم موصل شد . ابن رائق از آن پس كه ابو عبد اللّه البريدى بر او غلبه يافته بود در بغداد مخفى شده بود . اينك آشكار گرديد و بر بغداد مسلط شد . خبر به الراضى رسيد از همان راه به باديه روى نهاد و بجكم را از نصيبين فرا خواند . ناصر الدوله ديار ربيعه را به تصرف آورد . او از ظهور ابن رائق خبر يافته بود . اين بود كه به خليفه پيشنهاد صلح كرد تا عجالتا پانصد هزار دينار بپردازد . الراضى و بجكم به بغداد بازگشتند . در بغداد ابو جعفر محمد بن يحيى بن شيرزاد از سوى ابن رائق به رسالت نزد او آمد و پيشنهاد صلح نمود . بدان شرط كه او را بر ديار مضر يعنى حران و رها ورقه امارت دهد ، و قنسرين و عواصم را بر آن بيفزايد . خليفه اين پيشنهاد را پذيرا آمد . ابن رائق از بغداد به ولايت خود رفت و خليفه و بجكم به بغداد در آمدند و ناصر الدولة بن حمدان نيز به موصل رفت .
رفتن المتقى للّه به موصل و رسيدن ناصر الدوله به مقام امير الامرايى
چون ابو بكر محمد بن رائق به ديار مضر و عواصم باز گرديد ، به دمشق راند و دمشق
هامش
[ ( 1 ) ] متن : جبل السن
[ ( 2 ) ] در همهء صفحات متن : تحكم يا يحكم .