ظفر يافتند و آنان را پراكنده ساختند .
در ايام المهتدى باللّه ، عبد اللّه بن سليمان بن عمران الازدى امارت موصل يافت . خوارج بر او غلبه يافتند . مساور موصل را در تصرف آورد و به حديثه باز گرديد .
در ايام المعتمد على اللّه در سال 259 مردم موصل شورش كردند و عامل خود [ اذكوتكين ] پسر اساتكين را از شهر راندند [ در سال 261 اساتكين ] [ 1 ] هيثم بن عبد اللّه بن المعمر [ 2 ] العدوى را كه از بنى تغلب بود به جاى پسر خود فرستاد ولى مردم شهر او را راه ندادند .
[ سپس اساتكين ] [ 3 ] اسحاق بن ايوب تغلبى را از خاندان خطاب بر موصل امارت داد . او همراه با جماعتى كه از آن جمله حمدان بن حمدون تغلبى بود به موصل راند و پس از آنكه مدتى آنجا را در محاصرهء خود داشت به شهر در آمد .
آنگاه فتنهء اسحاق بن كنداجق ( يا كنداج ) و عصيان او عليه معتمد روى نمود . على بن - داود صاحب موصل و حمدان بن حمدون و اسحاق بن ايوب براى سركوبى او گرد آمدند ، ولى اسحاق بن كنداجق همه را منهزم ساخت و آن جمع را پراكنده نمود و از پى اسحاق بن - ايوب تا نصيبين و سپس تا آمد براند و در آمد به عيسى بن الشيخ الشيبانى پناه برد . و نيز از ابو المعز بن [ 4 ] موسى بن زراره صاحب ارزن يارى طلبيد . آن دو نيز او را يارى دادند .
المعتمد على اللّه ، اسحاق بن كنداجق را در سال 267 بر موصل امارت داد . اسحاق بن - ايوب و عيسى بن الشيخ و ابو المعز [ 5 ] بن موسى و حمدان بن حمدون با جماعتى از ربيعه و تغلب براى نبرد با او همدست شدند . ابن كنداجق همه را به نصيبين منهزم ساخت و در آنجا به محاصره افكند و همچنان نبرد ادامه يافت .
در اثناى اين فتنهها در نبردى كه در سال 263 ميان مساور خارجى و سپاه خليفه در گرفت ، مساور كشته شد . خوارج پس از او بر هارون بن عبد اللّه البجلى گرد آمدند و او بر موصل استيلا يافت و شمار پيروانش فزونى گرفت . محمد بن خرزاد [ 6 ] يكى از ياران او به خلافش برخاست و او را در موصل مغلوب نمود . آنگاه هارون بن عبد اللّه به قصد مدد خواهى آهنگ حمدان بن حمدون نمود . حمدان با او بيامد و او را به موصل باز گردانيد . محمد بن خرزاد به حديثه رفت و يارانش به هارون پيوستند ؛ سپس هارون از موصل بر سر محمد بن خرزاد سپاه كشيد و او را فرو گرفت و بكشت . ياران محمد در ميان كردان جلاليه آشوب بر پا كردند و بر ديهها و رستاقها غلبه يافتند و به گرفتن زكات و عشريه پرداختند .
در سال 272 بنى شيبان به قتال هارون بن عبد اللّه خارجى رفتند ، او از حمدان بن حمدون
هامش
[ ( 1 ) ] از متن افتاده بود از اين اثير افزوديم
[ ( 2 ) ] متن : المعتمد .
[ ( 3 ) ] از متن افتاده بود از ابن اثير افزوديم
[ ( 4 ) ] متن : معز موسى .
[ ( 5 ) ] متن : ابو العز
[ ( 6 ) ] متن : خردان .