بغية الملتمس فى تاريخ اهل الاندلس ، الضبى . ريبرا / مادريد . 1884 - 1885 .
جذوة المقتبس فى ذكر ولاة الاندلس ، الحميدى / الدار المصريه للتأليف و الترجمة . 1966 صفة افريقيه ، ابو عبد اللّه بن عبد العزيز البكرى . تصحيح بارون دو سلان .
الحلة السيراء ، ابن الابار . تصحيح دكتر حسين مونس / قاهره . 1963 .
المغرب فى حلى المغرب ، تصحيح دكتر شوقى ضيف / دار المعارف بمصر . 1935 .
نزهة المشتاق ، ادريسى . بخش مربوط به اندلس و مغرب . تصحيح دوزى و دخويه .
فتوح مصر و المغرب و الاندلس ، عبد الرحمان بن الحكم ، تصحيح شارل تورى / 1922 .
الاحاطه فى اخبار غرناطه ، لسان الدين بن الخطيب ، تصحيح محمد عبد اللّه عنان / قاهره . 1956 .
نفح الطيب عن غصن الاندلس الرطيب ، مقرى . تصحيح دوزى و نيز شيخ محيى الدين عبد الحميد / قاهره 1949 .
و از نوشتههاى معاصران : مجموعهء محمد عبد اللّه عنان در تاريخ اندلس و فجر الاندلس از دكتر حسين مونس .
اما در تاريخ مشرق ، مؤلف خود بيش از هر كتاب ديگرى از الكامل ابن اثير استفاده كرده و مترجم مطالب اين بخش را از روى الكامل فى التاريخ تصحيح تورنبرگ چاپ قاهره 1948 تصحيح كرده است . ولى گاه در عبارات كتاب ابن خلدون سقطها و بريدگيهايى است ، آنسان كه مطلب نامفهوم مىشود . در سراسر اين ترجمه آنچه براى ربط دادن و پيوستن مطالب به يك ديگر از الكامل اخذ شده در ميان دو قلاب [ ] آمده است ، چه در ذيل صفحه به آن اشارت رفته باشد يا نه . علاوه بر الكامل كتابهاى ديگرى مورد استفادهء مترجم بوده كه ذكر آنها سخن را به دراز مىكشد و به عنوان نمونه از جمهرة انساب العرب ، ابن حزم اندلسى ، تصحيح عبد السلام محمد هارون / دار المعارف 1382 / 1962 و الانساب و الاسرات الحاكمه فى التاريخ الاسلامى زامباور و طبقات سلاطين اسلام لين پول ترجمهء عباس اقبال و غاية الامانى فى اخبار القطر اليمانى ، يحيى بن الحسين بن القاسم / دار الكاتب العربى .
قاهره 1388 ه - 1968 م و ترجمهء تاريخ يمينى ابو الشرف جرفادقانى به اهتمام دكتر شعار و طبقات ناصرى ، منهاج سراج تصحيح عبد الحى جيبى و جامع التواريخ رشيد الدين فضل اللّه و امثال آنها ياد مىكند .
مترجم با همهء رنجى كه تحمل كرده تنها ادعايش اين است كه همچنانكه در پايان مقدمهء جلد اول گفته است باز هم مىگويد كه اين ترجمه به شرطى كه مطلبى غلط ترجمه نشده باشد يا غلط چاپى نباشد ، از چاپهايى موجود كتاب العبر به صحت نزديكتر است .
و السلام عبد المحمد آيتى دهم ديماه سال هزار و سيصد و شصت و پنج
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة فهرست 32
مساهمون: ابن خلدون
صفهرست ٣٢