زنده است و چون سالخورده شده پسرش بر او چيرگى دارد . و اللّه وارث الارض و من عليها و هو خير الوارثين .
اخبار كارگزاران دولت عباسى كه عرب بودند و در نواحى حكم مىراندند نخست بنى الاغلب واليان افريقيه و آغاز كار و سرانجامشان
آنگاه كه در خلافت عثمان بن عفان ( رض ) سخن مىگفتيم ، از فتح افريقيه به دست عبد اللّه - بن سعد بن ابى سرح سخن آورديم و گفتيم كه چگونه با بيست هزار از صحابه و بزرگان عرب بدان سو راند و جماعات مسيحيانى را كه در آن سامان بودند ، از فرنگان و روميان و بربر درهم شكست و سبيطله مركز كشورشان را ويران نمود و اموالشان را به غارت برد و زنان و دخترانشان را برده ساخت و جمعشان را پراكنده نمود و سراسر افريقيه را زير سم اسبان عرب درنورديد و از كافران بسيارى را بكشت و اسير كرد ؛ تا آنجا كه مردم افريقيه از عبد اللّه بن سعد - بن ابى سرح خواستار آن شدند كه سيصد قنطار زر بستاند و اعراب را به ديار خود برد . او نيز چنين كرد و در سال 27 به مصر باز گرديد .
معاوية بن حديج
آنگاه معاوية بن ابى سفيان ، معاوية بن حديج [ 1 ] السكونى را در سال 34 به غزاى افريقيه فرستاد ، او عامل مصر بود . از مصر در حركت آمد و در جلولاى افريقيه نبرد آغاز كرد . از سوى قيصر روم از قسطنطينيه براى افريقيه مدد رسيد و ابن حديج آن سپاه را در ناحيهء قصر الاحمر شكست داد و جلولا را بگشود و غنايم بسيار به چنگ آورد و بسيارى را نيز بكشت و باز گرديد .
عقبة بن نافع
آنگاه معاويه به سال 45 عقبة بن نافع بن عبد قيس [ 2 ] الفهرى را امارت افريقيه داد و معاوية بن حديج را به مصر فرا خواند . عقبة بن نافع شهر قيروان را بنا نمود و با بربر نبرد كرد و به سرزمينشان وارد گرديد .
ابو المهاجر
[ در سال 55 ] معاوية بن ابى سفيان ، مسلمة بن مخلد را امارت مصر داد و عقبه را عزل نمود و ابو المهاجر دينار را كه از موالى او بود به افريقيه فرستاد . ابو المهاجر دينار به غزاى
هامش
[ ( 1 ) ] متن : خديج
[ ( 2 ) ] متن : عبد اللّه بن قيس .