جز آنكه شنيدهايم كه عليه پسر و وليعهدش ابو الحجاج يوسف نزد او سعايت كردند كه قصد آن دارد تا پدر را از امارت براندازد . او بدان هنگام در برخى از نواحى اندلس در سفر بود .
در حال پسر را دستگير كرد و به غرناطه بازگرديد ، و به باز جست حال او پرداخت چون - بىگناهىاش ثابت شد آزادش كرد و بر جاه و مقامش در افزود . و نيز شنيدهايم كه چون از غرناطه به جبل الفتح رفت ، به هنگامى كه در صفيحه از جبال غماره بود و ابن ماسى او را محاصره كرده بود ، خبر دادند كه يكى از حواشى او از وزيرزادگان به نام ابن مسعود البلنسى و پسر وزير ابو القاسم بن حكيم ، متفق شدهاند كه او را به ناگاهان بكشند و اين كار به دسيسهء ابن ماسى بود و نشانههاى اين توطئه را برايش باز نمودند . فرمان داد تا همه را دستگير كنند و هيچ مهلتشان نداد و همه را به قتل رسانيد و همهء كسانى را نيز كه در اين توطئه به نحوى دخالت داشتند بكشت . سپس به غرناطه بازگشت و همچنان در عين كامروايى فرمان مىراند ، تا سال 793 كه در گذشت .
چون بمرد پسرش ابو الحجاج يوسف بن محمد به جاى او نشست . مردم با او بيعت كردند .
خالد از موالى پدرش زمام كارهايش را به دست گرفت . ابو الحجاج فرمان داد برادرانش سعد و محمد و نصر را بگيرند . همهء آنها در زندان هلاك شدند و كسى از حالشان خبر نيافت .
نيز عليه خالد كه عهدهدار امورش بود سعايت كردند كه براى كشتن او زهر تدارك ديده است و يحيى بن الصائغ يهودى طبيب دربار در اين كار دست دارد . فرمان داد خالد را دست بسته در برابر او به شمشير كشتند ، تازه يك سال از امارتش گذشته بود . طبيب را زندانى كردند ، سپس به مجلسش آوردند و سرش را ببريدند . ابو الحجاج در سال 794 پس از دو سال حكومت هلاك شد .
چون ابو الحجاج بمرد با پسرش محمد بيعت كردند . محمد الخصاصى زمام امورش را به دست گرفت . او سردارى بود از بركشيدگان پدرش ، و تا به امروز حال بدين منوال است . و اللّه غالب على امره .
ذكر دولت امويان اندلس كه رقباى آل عباس بودند و نيز آنها كه پس از ايشان در اندلس به امارت رسيدند به پايان آمد . اينك پارهاى از اخبار پادشاهان مسيحى را كه در جزيرهء اندلس ، مجاور مسلمانان بودند مىآوريم ، و به ذكر پارهاى از انساب و دولتهايشان مىپردازيم .
خبر از ملوك خاندان الفونس از جليقيان ملوك اندلس بعد از گوت و در عهد مسلمانان و اخبار همجواران آنان از فرنگان و بشكنس و پرتغال
پادشاهان اين دوره از مسيحيان چهار سلسله بودند ، در چهار كشور ، همه محيط بر كشور