چون دعوت الناصر لدين اللّه در همهء مغرب اقصى پراكنده و آشكار گرديد ، عبيد اللّه المهدى سردار خود ابن يصل امير مكناسه و عامل تاهرت را به آن نواحى فرستاد . او در سال 321 به جانب مغرب راند . موسى بن ابى العافيه به الناصر لدين اللّه نامه نوشت و از او يارى طلبيد . او نيز قاسم بن طملس را با سپاه بفرستاد . كشتيهاى جنگى را با او همراه كرد .
قاسم به سبته رسيد و در آنجا خبر يافت كه موسى بن ابى العافيه سپاهيان حميد بن يصل را در هم شكسته است . او نيز بى آنكه دست به كارى زند باز گرديد و ما در اخبار آنان خواهيم آورد .
اخبار الناصر با فرنگان و مردم جليقيه
در آغاز قرن چهارم اردونيو [ 1 ] پسر راميرو [ 2 ] پسر برمودو [ 3 ] پسر فرويلا [ 4 ] پسر الفونسو [ 5 ] پسر پيتر [ 6 ] پادشاه جليقيه ( گاليثيا ) بود . در سال 302 در اوايل حكومت الناصر او به ثغر جوف حمله آورد و در حوالى مارده دست به آشوب و تاراج زد و دژ الحنش را تصرف كرد . ناصر وزير خود احمد بن محمد بن ابى عبده را با سپاهى به سرزمينهاى او روان داشت و اينان نيز در آن بلاد دست به آشوبها زدند . بار ديگر در سال 305 سپاه فرستاد و قتل و تاراج كرد . آنگاه بدر يكى از موالى خود را به غزاى آنان فرستاد ، او نيز پس از كشتار و تاراج باز گرديد . آنگاه خود به تن خويش به غزايشان رفت و در سال 308 به سرزمين جليقيه داخل شد . اردونيو از سانچو [ 7 ] پسر گارسيا [ 8 ] پادشاه بشكنس و صاحب بنبلونه [ 9 ] يارى خواست ؛ ولى الناصر هر دو را منهزم ساخت و آن سرزمين را زير پى بسپرد و ويران نمود و دژها را بگشود و خراب كرد و چند بار ديگر به بلاد گارسيا حمله آورد ، تا آنگاه كه الفونسو هلاك شد و پسرش فرويلا جاى او را بگرفت .
ابن حيان گويد : چون فرويلا پسر اردونيو پسر راميرو ، كشور جليقيه را در سال 313 تصرف كرد ، خود بمرد و برادرش الفونسو [ 10 ] به پادشاهى رسيد .
برادرش سانچو [ 11 ] با او به نزاع برخاست و از ديگر سو گارسيا [ 12 ] ليون را كه مركز دولتشان بود تصرف كرد ولى الفونسو بر پسر برادر خود غلبه يافت . و اين الفونسو پسر فرويلا [ 13 ] بود و سانچو داماد او بود . آنگاه ميانشان اختلاف كلمه پديد آمد ولى بار ديگر متحد شدند و سانچو را عزل كردند و او را از ليون اخراج نمودند . او نيز به اقصاى بلاد جليقيه بگريخت .
آنگاه برادرش راميرو [ 14 ] پسر اردونيو [ 15 ] را در ناحيهء غربى جليقيه تا قلنبريه [ 16 ] امارت داد . سانچو
هامش
[ ( 1 ) ] متن : اردون
[ ( 2 ) ] متن : رذمير
[ ( 3 ) ] متن : برمند
[ ( 4 ) ] متن : قريوله .
[ ( 5 ) ] متن : اذفونش
[ ( 6 ) ] متن : بيطر
[ ( 7 ) ] متن : شانجه
[ ( 8 ) ] متن : غرسيه .
[ ( 9 ) ] متن : بنيوله
[ ( 10 ) ] متن : اذفونش
[ ( 11 ) ] متن : شانجه
[ ( 12 ) ] متن : غرسيه .
[ ( 13 ) ] متن : فرويله
[ ( 14 ) ] متن : رذمير
[ ( 15 ) ] متن : اردون
[ ( 16 ) ] متن : قلسريه .