خود را به گروگان نهاد .
الناصر در سال 314 به نبرد ابن حفصون رفت چون از محاصرهء او باز آمد ، ابن حفصون كس فرستاد و امان خواست و به قرطبه آمد . الناصر چنان كه گفتيم بر بشتر [ 1 ] را تصرف كرد .
آنگاه در سال 325 امية بن اسحاق در شنترين [ 2 ] عصيان كرد . همچنين محمد بن هشام - التجيبى در سرقسطه شورش نمود و مطرف بن مندف التجيبى در قلعهء ايوب . الناصر خود به جنگشان رفت . نخست به قلعهء ايوب رفت و آنجا را در محاصره گرفت . در نخستين حمله مطرف بن مندف كشته شد . يونس بن عبد العزير نيز با او به قتل رسيد . برادرش به قصبه پناه برد تا آنگاه كه امان خواست و الناصر او را عفو كرد ؛ ولى همهء مسيحيان اهل البه را كه با او همدستى كرده بودند بكشت و سى دژ از دژهايشان را تصرف نمود .
در اين احوال به او خبر رسيد كه تيودا [ 3 ] ملكهء بشكنس عصيان كرده است . عبد الرحمان الناصر در بنبلونه به غزاى او رفت و سرزمينش را زير پى سپرد و بسيارى را بكشت و تاراج كرد و باز گرديد .
الناصر در سال 327 به غزوهء خندق در جليقيه رفت ولى منهزم شد و بسيارى از مسلمانان كشته شدند و محمد بن هشام [ 4 ] التجيبى اسير گرديد . الناصر براى آزادى او كوشش نمود ، تا عاقبت پس از دو سال و سه ماه آزاد گرديد . از آن پس الناصر ديگر به تن خويش به جنگ نرفت ، بلكه همواره لشكرها را به هر سو مىفرستاد .
در سال 343 در نواحى مارده شورشهايى بر پا گرديد . الناصر لشكر فرستاد تا آن شورشگر و يارانش را بگرفتند و بياوردند و همه را مثله نمود و بكشت .
اخبار طليطله و بازگشت آن به فرمان خلفاى اموى
ابن حيان گويد : طليطله را ديرنيقيوش ( ؟ ) جبار بنا كرد . او از سرداران روم بود و آنجا را دار الملك خود ساخت . آنگاه برباط ( ؟ ) از نجدانيان ( ؟ ) در آنجا شورش كرد و چند بار سرداران رومى به محاصرهء او آمدند . در اين احوال يكى از يارانش با او در آويخت و به قتلش آورد و طليطله را بگرفت . سپس او نيز كشته شد و شهر به دست سرداران رومى افتاد .
آنگاه مردمش عصيان كردند و يكى از خود را به نام انيش ( ؟ ) بر خود امير ساختند .
انيش نيز كشته شد و طليطله در تصرف روميان درآمد . نخستين روميان كه بر فرمانروايى آن ديار قيام كرد شنتيله بود . مردم اندلس سر به فرمانش آوردند ولى او در برابر پادشاهان روم بايستاد و به روم لشكر كشيد و شهر رم را نيز محاصره كرد و بسيارى از بلاد آن سامان را بگشود و به طليطله باز گرديد . در آنجا بشكنسها بر او شوريدند ولى او توانست بر
هامش
[ ( 1 ) ] متن : يشتر
[ ( 2 ) ] متن : تسترين
[ ( 3 ) ] متن : طوطه
[ ( 4 ) ] متن : هاشم .