تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 101

مساهمون:

ص١٠١
اجتماع كرده بودند . روزى الآمر براى رفتن به [ جزيرة ] الروضه سوار شد . الآمر مىبايست از پلى كه ميان مصر و جزيرة الروضه است بگذرد ، اينان بيامدند و در راهش كمين كردند چون به وسط پل رسيد و به سبب تنگى جاى از موكب جدا افتاد بر جستند و چند ضربهء كارد بر او نواختند وى پيش از آنكه به خانه رسد بمرد . اين واقعه در سال 524 اتفاق افتاد و مدت خلافتش بيست و نه سال و نيم بود . الآمر را دو غلام بود يكى برغش ملقب به العادل و ديگر برغوارد هزبر الملوك . الآمر ان دو را مكانتى و الا و مقامى ارجمند داده بود و از آن دو عادل را بر هزبر الملوك برترى مىداد . چون كشته شد آن دو چنان نهادند كه ابو ميمون [ 1 ] عبد المجيد [ 2 ] را به خلافت بردارند زيرا نزديكترين خويشاوند الآمر بود . پدرش ابو القاسم محمد فرزند المستنصر [ 3 ] باللّه بود . اين دو گفتند كه الآمر وصيت كرده كه فلان زنش آبستن است و او در خواب ديده كه پسر مىزايد و آن پسر بعد از او خليفه خواهد بود و تا او به دنيا نيامده است ، عبد المجيد به كفالت زمام خلافت را به دست گيرد . چنين كردند و او را الحافظ لدين اللّه لقب دادند و گفتند كه آمر وصيت كرده كه هزبر الملوك وزير باشد و السعيد يانس [ 4 ] از موالى افضل صاحب الباب شود . اين سخنان را در سراى خلافت خواندند و سجل كردند .

وزارت ابو على احمد بن الافضل و قتل او

چون بنابر اين تقرير امر بر وزارت هزبر الملوك قرار گرفت و او را خلعت وزارت پوشانيدند سپاهيان را ناخوش آمد . از جمله رضوان بن ولخشى [ 5 ] مخالفت خويش آشكار نمود . ابو على - احمد بن الافضل در قصر حاضر بود . برغش العادل كه به همكار خود هزبر الملوك حسد مىورزيد ، او را به خروج ترغيب كرد . او نيز عصيان آشكار نمود ، سپاهيان نيز به دو پيوستند و گفتند ابو على هم پدرش وزير بوده و هم جدش ، پس هزبر الملوك را به وزارت نمىپذيرند . آنگاه براى او ميان دو قصر خيمه‌اى زدند و گردش را گرفتند . از آن سو درهاى قصر را بستند و بر باروها بر آمدند و دفاع را آماده شدند . الحافظ لدين اللّه مجبور شد هزبر الملوك را عزل كند ، سپس به قتل آورد و ابو على احمد بن الافضل را وزارت دهد . ابو على بر مسند پدر قرار گرفت و هر چه از اموال وزارت را ديگران غصب كرده بودند بازپس گرفت . او نيز خودكامگى آشكار نمود و حافظ را از هر گونه تصرفى منع كرد و اموال و ذخاير قصر را به خانهء خود برد . ابو على احمد بن الافضل امامى مذهب بود . اماميه اشارت كردند كه به القائم -
هامش
[ ( 1 ) ] متن : المأمون [ ( 2 ) ] متن : عبد الحميد [ ( 3 ) ] متن : المستضيء [ ( 4 ) ] متن : باس . [ ( 5 ) ] متن : ونحش .
تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 101 | ابن خلدون / عبد المحمد آيتى